Dose-Dependent Effects of Sewage Sludge on Matthiola incana: A Sustainable Approach for Ornamental Plant Production

Son yıllarda, kirlilik kaynağı olarak ortaya çıkan atıksu arıtma çamurunun depolanması ve bertarafı ciddi bir sorun haline gelmiştir. Bu bağlamda atıksu arıtma çamurunun tarımsal amaçlı kullanımı ekonomik, pratik, sürdürülebilir ve çevre dostu yöntem olarak görülmektedir. Bu çalışma, atıksu çamurunun yetiştirme ortamı olarak kullanımının Matthiola incana (‘Iron Rose Pink’) bitkisinin büyüme ve gelişimi üzerindeki etkilerini incelemek amacıyla yürütülmüştür. Çalışma, 2025 yılında Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Merkezi’ne ait ısıtmasız cam serada, tesadüf parselleri deneme desenine göre 3 tekerrürlü olarak gerçekleştirilmiştir. Yetiştirme ortamı olarak: %25, %50, %75 ve %100 atıksu arıtma çamuru ile kontrol ortamı (70:30 torf + perlit) olmak üzere beş farklı ortam kullanılmıştır. Elde edilen verilerde, farklı dozlardaki atıksu arıtma çamuru uygulamaları; bitki boyunda %5 düzeyinde önemli, gövde çapı, başak uzunluğu, çiçek sayısı, çiçek kanopi genişliği, yaprak sayısı, yaprak boyu ve eni, kök uzunluğu, gövde ve kök taze-kuru ağırlıkları, klorofil indeksi ve çiçek rengi gibi parametrelerde ise %1 düzeyinde önemli olduğu tespit edilmiştir. Yetiştirme ortamına %25 oranında uygulanan atıksu arıtma çamuru; çiçek kanopi genişliği ve gövde çapı açısından en iyi sonuçları vermiştir. %50 atıksu çamuru uygulaması çiçek rengi canlılığını artırırken, %75 atıksu arıtma çamuru uygulaması ise gövde çapı ve yaprak gelişiminde en iyi sonuçları göstermiştir. Bitki boyu, başak uzunluğu ve çiçek sayısında ise kontrol grubu en başarılı bulunmuştur. Bu sonuçlar, M. incana yetiştiriciliğinde atıksu arıtma çamurunun ticari yetiştirme ortamlarına (torf + perlit) kısmi bir alternatif olarak kullanılabileceğini, ancak uygulama oranının hedeflenen bitki özelliklerine (örneğin bitki boyu, çiçek rengi, yaprak gelişimi) göre optimize edilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.

In recent years, the storage and disposal of sewage sludge, which have emerged as a source of pollution, have become a serious problem. In this context, the use of sewage sludge for agricultural purposes is seen as the most economical, practical, sustainable and environmentally friendly method. This study was conducted to evaluate the use of sewage sludge as a growing medium and its impact on the growth and development of Matthiola incana (‘İron Rose Pink’). The study was conducted in 2025 in an unheated glass greenhouse belonging to the Research and Application Center of Tokat Gaziosmanpaşa University, with three replicates according to a completely randomized design. As the cultivation medium; five different media were used, 25%, 50%, 75%, and 100% sewage sludge, and a control medium (70:30 peat + perlite). The data obtained showed that sewage sludge applications at different doses showed a significant difference of 5% in plant height, while a significance level of 1% was detected in parameters such as stem diameter, raceme length, number of flowers, flower canopy width, number of leaves, leaf length and width, root length, fresh and dry weights of stem and roots, chlorophyll index, and flower color. The application of 25% sewage sludge to the growing medium yielded the best results in terms of flower canopy width and stem diameter. Applying 50% sewage sludge enhanced flower color intensity, while applying 75% sewage sludge produced the best results in terms of stem diameter and leaf development. However, the control group performed best in terms of plant height, raceme length, and number of flowers. These results indicate that sewage sludge can be used as a partial alternative to commercial growing media (peat + perlite) in the cultivation of M. incana; however, the application rate must be optimized according to the desired plant characteristics (e.g., plant height, flower color, leaf development).