Performans Göstergelerine Göre Sulama Şebekelerinin Değerlendirilmesi

Sinan Kartal; Hasan Değirmenci

doi:10.18016/ksutarimdoga.vi.555094

TR EN

Performans Göstergelerine Göre Sulama Şebekelerinin Değerlendirilmesi

Öz

Artan dünya nüfusu karşısında doğal kaynakların daha verimli kullanımı önemli hale gelmiştir. Artan gıda ihtiyacının karşılanması için kaynakların yönetimi açısından yeni anlayış ve yöntemlere ihtiyaç duyulmaktadır. Su, gıda üretimi için ilk sırada gelen kaynaktır. Tarımsal alanda kullanılan suyun yönetimi son derece önemlidir. Sulama şebekelerinin izlenmesi ve değerlendirilmesi açısından geliştirilen performans göstergeleri değerlendirme ve yorum açısından önemli kolaylıklar sağlamaktadır. Yapılan bu çalışmada Akdeniz bölgesinden seçilen Kahramanmaraş, Göksun, Andırın, Keysun ve Hancağız sulama şebekeleri, 11 yıllık (2006-2016) veri kullanılarak çok değişkenli istatistiksel yöntemlerle değerlendirilmiştir. Temel bileşenler analizi yapılmış, analiz sonucunda elde edilen bileşen yükleri ile kalite indeksi hesaplanarak çıkan sonuçlara göre başarı sıralaması yapılmıştır. Kalite indeksine göre yapılan sıralama da Kahramanmaraş sulama şebekesi (311.96) ilk sırada yer alırken Hancağız sulama şebekesi (-1061.53) son sırada yer almıştır. Sonuç olarak sulama şebekelerinin başarı sıralamasına en fazla finansal ve su dağıtım performans göstergeleri etkili olmuştur.

Anahtar Kelimeler

Performans göstergeleri,Sulama şebekesi,Kalite indeksi

Kaynakça

Atılgan A, Özdemir Ö, Hasan ÖZ, Kadayıfçı A, Şenyiğit U 2010. Isparta Yöresindeki Meyve Bahçelerinde Kullanılan Sulama Yöntemlerinin Analizi. SDÜ Ziraat Fakültesi Dergisi, 7(2): 27-32.
Afrasiabikia P, Rizi, AP, Javan M 2017. Scenarios for improvement of water distribution in Doroodzan irrigation network based on hydraulic simulation. Computers and Electronics in Agriculture, 135: 312-320.
Alcamo J, Henrichs T, Rösch T 2017. World water in 2025: Global modeling and scenario analysis for the world commission on water for the 21st century.
Alcon F, García-Bastida PA, Soto-García M, Martínez-Alvarez V, Martin-Gorriz B, Baille A 2017. Explaining the performance of irrigation communities in a water-scarce region. Irrigation science 2017, 35(3): 193-203.
Arslan F, Değirmenci H 2017. Rating of Some Irrigation Projects Operated by DSI in Turkey. International Advanced Researches & Engineering Congress, 16-18 November, Osmaniye/Turkey
Arslan, F, Değirmenci, H 2018. Sulama şebekelerinin İşletme-Bakım ve Yönetim Modernizasyonunda RAP-MASSCOTE Yaklaşımı: Kahramanmaraş Sol Sahil Sulama Şebekesi Örneği, Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 49(1): 45-51.
Corcoles JI, Frizzone JA, Lima SCRV, Mateos L, Neale CMU, Snyder RL, Souza F 2016. Irrigation Advisory Service and Performance Indicators in Baixo Acaraú Irrigation District, Brazil. Irrigation and Drainage, 65(1): 61-72.
Değirmenci H, Tanrıverdi Ç, Arslan F 2016. Aşağı Seyhan Ovası Sulama Alanında Yağmurlama ve Damla Sulama Yöntemi ile Sulanan Alanların Değerlendirilmesi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Doğa Bilimleri Dergisi, 19(4): 454-461.

Değirmenci H, Tanrıverdi Ç, Arslan F 2017. Aşağı Seyhan Ovası sulama birliklerinin kümeleme analizi ile karşılaştırılması. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Doğa Bilimleri Dergisi, 20(4): 326-333.
DSİ 2018. Toprak ve Su Kaynakları. Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü, Ankara, Türkiye.
Kuşçu H, Demir AO, Korukçu A 2008. An assessment of the irrigation management transfer programme: case study in the Mustafakemalpaşa irrigation scheme in Turkey. Irrigation and Drainage, 57(1): 15-22.
Kuşçu H, Bölüktepe FE, Demir AO 2009. Performance assessment for irrigation water management: A case study in the Karacabey irrigation scheme in Turkey. African Journal of Agricultural Research, 4(2): 124-132.
Malano H, Burton M 2001. International Program for Technology and Research in Irrigation and Drainage guidelines for benchmarking performance in the irrigation and drainage sector. IPTRID Secretariat, Food and Agriculture Organization of the United Nations.
Meral R, Temizel KE (2006). Çeltik tarımında sulama uygulamaları ve etkin su kullanımı. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Fen ve Mühendislik Dergisi, 9(2): 104-109.
Molden DJ, Sakthivadivel R, Perry CJ, Fraiture CD, Kloezen WH 1998. Indicators for Comparing Performance of Irrigated Agricultural Systems. IWMI, 1998, Research Report 20, Colombo, 26 p.
Renault D, Facon T, Wahaj R 2007. Modernizing Irrigation Management: The MASSCOTE Approach-Mapping System and Services for Canal Operation Techniques, Food & Agriculture Org, 2007, Vol. 63.
Rodríguez-Díaz JA, Camacho-Poyato E, Lopez-Luque R, Pérez-Urrestarazu L 2008. Benchmarking and multivariate data analysis techniques for improving the efficiency of irrigation districts: an application in Spain. Agricultural systems, 96(1-3): 250-259
Tanriverdi C, Degirmenci H, Sesveren S 2011. Assessment of Irrigation Schemes in Turkey Based on Management Types. African Journal of Biotechnology 10(11): 1997-2004.
Uzen, N, Cetin O 2016. Evaluation of physical and economical water use indices in two irrigation schemes in southeastern Anatolia region of Turkey. Fresenius Environmental Bulletin 25(11): 4863-4871.
Zema DA, Nicotra A, Tamburino V, Zimbone S.M 2015. Performance Assessment of Collective Irrigation in Water Users’ Associations of Calabria (Southern Italy). Irrigation and drainage, 64(3): 314-325.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ziraat, Veterinerlik ve Gıda Bilimleri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Sinan Kartal ^*
0000-0002-9600-8052
Türkiye

Hasan Değirmenci
0000-0002-6157-816X
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

31 Ekim 2019

Gönderilme Tarihi

17 Nisan 2019

Kabul Tarihi

5 Temmuz 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 22

DOI

https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.555094

IZ

https://izlik.org/JA75FW37JK

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Kartal, S., & Değirmenci, H. (2019). Performans Göstergelerine Göre Sulama Şebekelerinin Değerlendirilmesi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi, 22, 222-229. https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.555094