Türkiye’de Doğal Olarak Yetişen Thymus zygioides (Lamiaceae)’in Uçucu Yağı ve Bileşenlerinin Diurnal Varyasyonu

Cenk Paşa

doi:10.18016/ksutarimdoga.vi.556254

EN TR

Türkiye’de Doğal Olarak Yetişen Thymus zygioides (Lamiaceae)’in Uçucu Yağı ve Bileşenlerinin Diurnal Varyasyonu

Öz

Thymus zygioides, Lamiaceae familyasının aromatik bir türüdür. Bu araştırmada, T. zygioides türünün uçucu yağ oranı ve uçucu yağ bileşenlerinin diurnal varyabilitesi araştırılmıştır. Diurnal varyasyonu belirlemek için çiçeklenme döneminde günün 3 farklı saatinde (08:00; 12:00; 16:00) toplama işlemi yapılmıştır. Bu araştırma sonucunda gün içinde en uygun hasat saatinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Uçucu yağ eldesi hidrodistilasyon yöntemi ile belirlendikten sonra uçucu yağ bileşenleri GC-MS cihazı ile analiz edilmiştir. Uçucu yağ oranının diurnal varyabilitesi istatistiki olarak önemli bulunmuştur. En yüksek uçucu yağ oranı sabah (08:00) % 1.1 olarak belirlenmiştir. Ek olarak, sabah saatlerinde uçucu yağların esas olarak timol (% 21.2), p-simen (% 18.5) ve γ-terpinen (% 16.2) içerdiği tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Thymus zygioides,Uçucu yağ,GC-MS,Diurnal varyabilite,Timol,p-simen

Kaynakça

Arabacı O, Tokul HE, Öğretmen NG, Bayram E 2015. Doğal Yayılış Gösteren Coridothymus capitatus L. Genotiplerinde Diurnal Varyabilitenin Verim ve Kaliteye Etkisi. Ege Üniv. Ziraat Fak. Dergisi, 52 (2):141-150.
Azaz AD, İrtem HA, Kürkçüoğlu M, Başer KHC 2004. Composition and the in vitro Antimicrobial Activities of the Essential Oils of some Thymus Species. Verlag der Zeitschrift für Naturforschung, Tübingen, 59 (2): 75-80.
Başer KHC, Demirci B, Kürkçüoğlu M, Tumen G 1999. Essential oil of Thymus zygioides Griseb. var. zygioides from Turkey. J. Essent. Oil Res., 11: 409-410.
Başer KHC 2001. Her derde deva bir bitki Kekik. Bilim ve Teknik, Mayıs, 74–77 s.
Baydar H, Sağdıç O, Özkan G, Karadoğan T 2004. Antibacterial activity and composition of essential oils from Origanum, Thymbra and Satureja species with commercial importance in Turkey. Food Control, 15: 169–172.
Baydar H, Kazaz S, Erbaş S 2013. Yağ Gülü (Rosa damascena Mill.)'nde Morfogenetik, Ontogenetik ve Diurnal Varyabiliteler. Süleyman Demirel Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 8 (1): 1-11.
Baytop T 1999. Therapy with medicinal plants in Turkey (Past and Present). Nobel Medicine Publications, 2nd edition, Istanbul, 118-119 s.
Cosentino S, Tuberoso CIG, Pisano B, Satta M, Mascia V, Arzedi E, Palmas F 1999. “In vitro antimicrobial activity and chemical composition of Sardinian Thymus essential oils”, Letters in Applied Microbiology, 29 (2): 130-135.

Çelen S 2006. Türkiye’de yayılış gösteren dört Thymus türünün uçucu yağ bileşimleri, antibakteriyel ve antifungal aktivite özelliklerinin belirlenmesi. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Biyoloji Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, 86 s.
Davis PH 1982. Flora of Turkey and The East Aegean Islans. Vol 7, Edinburgh Univ. Press.
Davis PH, Mill RR, Tan K 1988. Flora of Turkey and the East Aegean Islands, Vol. 10, Edinburgh University Press, Edinburgh.
Deniz L, Serteser A, Kargıoğlu M 2010. Uşak Üniversitesi ve Yakın Çevresindeki Bazı Bitkilerin Mahalli Adları ve Etnobotanik Özellikleri. AKÜ Fen Bilimleri Dergisi 10(1): 57-72.
Ghosi FM 2018. Bazı Tıbbi Ekstrelerin Çeşitli Patojenik Bakterilere Karşı Antimikrobiyal Aktivitelerinin Araştırılması. Gazi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Entstitüsü Darmasötik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi 34 s.
Güner A, Özhatay N, Ekim T, Baser KHC 2000. Flora of Turkey and the East Aegean Islands, vol. 11. Edinburgh University Press, Edinburgh.
Güner A, Aslan S, Ekim T, Vural M, Babaç MT 2012. Türkiye Bitkileri Listesi (Damarlı Bitkiler). Nezahat Gökyiğit Botanik Bahçesi ve Flora Araştırmaları Derneği Yayını. İstanbul.
Güner Ö, Selvi, S 2016. Wild medicinal plants sold in Balıkesir/Turkey herbal markets and their using properties. Biological Diversity and Conservation, 9(2): 96-101.
Harley RM, Atkins S, Budantsev AL, Cantino PD, Conn B J, Grayer R, Harley MM, Kok RD, Krestovskaja T, Morales R, Paton AJ, Ryding O, Upson T 2004. Flowering Plants, Dicotyledons: Lamiales (except Acanthaceae including Avicenniaceae), Ed. J., W., Kadereit, Springer, 167–191, Germany.
Hayta Ş, Polat R, Selvi S 2014. Traditional uses of medicinal plants in Elazığ (Turkey). Journal of Ethnopharmacology, 154(3): 613-623.
Hedhili L, Romdhane M, Abderrabba A, Planche H, Cherif I 2002. Variability in essential oil composition of Tunisian Thymus capitatus (L.) Hoffmanns. et Link., Flavour and Fragrance Journal, 17 (1): 17-26.
Kabouche A, Kabouche Z, Bruneau C 2005. Analysis of essential oil of Thymus numidicus (Poiret) from Algeria, Flavour and Fragrance Journal, 20, 235.
Karaman Ö, Cebe GE 2016. Diyabet ve Türkiye’de Antidiyabetik Olarak Kullanılan Bitkiler. Ankara Ecz. Fak. Derg., 40 (3):47-61.
Rasooli I, Mirmostafa SA 2002. Antibacterial properties of Thymus pubescens and thymus serpyllum essential oils, Fitoterapia, 73(3):244-250.
Rasooli I, Rezaei MB, Allameh A 2006. “Growth inhibition and morfological alterations of Aspergillus niger by essential oils from Thymus eriocalyx and Thymus x-porlock”, Food Control, 17: 3-59.
Meriçli FI, Tanker M 1986. The volatile oils of some endemic Thymus species growing in Southern Anatolia. Planta Med., 52: 340-341.
Morales R 2002. The history, botany and taxonomy of the genus Thymus. In Stahl-Biskup and Saez The genus Thymus, Taylor and Francis, London, 1-43.
Paşa C, Esendal E, Kılıç T 2018. Ontogenetic and diurnal variations of essential oil content of Hypericum montbretii Spach, cultivated in Kazdagı (Edremit/Balıkesir), Turkey. Agricultural Science and Technology, 10 (3): 262-265.
Sağır ZO, Çarıkçı S, Kılıç T, Gören, AC 2017. Metabolic profile and biological activity of Sideritis brevibracteata PH Davis endemic to Turkey. Int. J. Food Prop. 20 (12):2994-3005.
Sargın SA, Selvi S, Lopez V 2015. Ethnomedicinal plants of Sarigöl district (Manisa), Turkey, Journal of Ethnopharmacology, 171:64-84.
Selvi S, Satıl F, Polat R, Çakılcıoğlu U 2012. Kazdağlarından (Balıkesir-Edremit) Toplanan ve Bölgedeki Aktarlarda Satılan Tıbbi Bitkiler Üzerine Bir Araştırma, Kazdağları III. Ulusal Sempozyumu, 24-26 Mayıs 2012, Edremit Balıkesir, s: 505-513.
Selvi S, Açar M, Satıl F 2013. Comparative micromorphological and anatomical investigations on Thymus pulvinatus and T. cherlerioides (Lamiaceae) growing in Kazdağı (Edremit-Balıkesir/Turkey), Biological Diversity and Conservation, 6 (3): 12-20.
Stahl-Biskup E 2002. Thyme as a herbal drug-pharmacopoeias and other product characteristics, in Stahl-Biskup and Saez (eds) The genus Thymus, Taylor & Francis, London, 293.
Soysal İ 1993. Biometrinin Temel Prensipleri. T.Ü.Tekirdağ Ziraat Fakültesi Yayınları, Yayın No:95, 155 s, Tekirdağ.
Tzakou O, Couladis M 2008. Essential Oil of Thymus zygioides var. lycaonicus from Greece. Journal of Essential Oil Research, 20 (5): 442-443.
Yaşar S, Dişli M, Sonkaya Y 2016. Comparison of volatile components of Thymus zygioides Griseb. var. lycaonicus (Celak.) Ronniger due to reaping time. Turkish Journal of Forestry, 17(2): 94-98
Zamfirache M, Burzo I, Padurariu C, Boz I, Andro A, Badea, ML, Olteanu M, Lamban, C, Truta E 2010. Studies regarding the chemical composition of volatile oils from some spontaneous and cultivated Lamiaceae species. An. st. Univ. Alexandru Ioan Cuza din Iasi, Serie noua, Sectiunea II a. Biologie vegetala, LVI(1): 43-49.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Yapısal Biyoloji

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Cenk Paşa ^*
0000-0002-6125-9767
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

31 Ekim 2019

Gönderilme Tarihi

19 Nisan 2019

Kabul Tarihi

13 Haziran 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 22

DOI

https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.556254

IZ

https://izlik.org/JA32NF29RF

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Paşa, C. (2019). Türkiye’de Doğal Olarak Yetişen Thymus zygioides (Lamiaceae)’in Uçucu Yağı ve Bileşenlerinin Diurnal Varyasyonu. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi, 22, 6-9. https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.556254