Araştırma Makalesi

Aspir (Charthamus tinctorius L) Genotiplerinde Fide Devresi Kuraklığının Tohum Verimi, Yağ Oranı ve Yağ Verimine Etkileri

Cilt: 23 Sayı: 6 31 Aralık 2020
PDF İndir
EN TR

Aspir (Charthamus tinctorius L) Genotiplerinde Fide Devresi Kuraklığının Tohum Verimi, Yağ Oranı ve Yağ Verimine Etkileri

Öz

Bu çalışmada, ilkbahar kuraklığının sıklıkla görüldüğü Konya ilinde, doğal şartlarda oluşan fide devresi (rozet devresi) kuraklığına karşı aspir genotiplerinin tohum verimi, yağ oranı ve yağ verimi bakımından tepkilerinin Kuraklık Hassasiyet indeksi (KHİ) yardımıyla değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırma, 6 tescilli çeşit ve seleksiyonla elde edilen 17 genotip ile 2018 ve 2019 yıllarında tesadüf blokları deneme desenine göre dört tekerrürlü olarak kurulmuştur. 2018 yılında aspirin fide devresinde (Mayıs) toplam yağış miktarı uzun yıllar ortalamasının oldukça üzerinde 72 mm olarak gerçekleşirken, 2019 yılı Mayıs ayında bu değer 10 mm olmuş ve uzun yıllar ortalaması çok altında gerçekleşmiştir. Bu doğal şartlarda gerçekleşen fide devresi kuraklık koşulları, aspir genotiplerinin stresli ve stressiz koşullara tepkilerini değerlendirme fırsatı tanımıştır. Araştırmada Stressiz (2018 yılı) ve stresli (2019 yılı) şartlara ait değerler üzerinden yapılan varyans analiz sonuçlarına göre, genotip, stres arasındaki ve genotip stres interaksiyonu, tohum verimi, yağ oranı ve yağ verimi özellikleri için %1 seviyesinde önemli bulunmuştur. Tohum verimi bakımından, denemede yer alan genotiplerin kuraklık hassasiyet indeksi değerleri incelendiğinde G1 kuraklığa en hassas genotip olarak belirlenmiş (1.50) bunu G6 (1.33) ve G8 (1.19) takip etmiştir. Standart çeşitlerin kuraklık hassasiyet indeksi değerleri incelendiğinde, Dinçer (1.19) çeşidinin en hassas çeşit olduğu belirlenmiştir. Kuraklık hassasiyet indeksi en düşük dolayısıyla kuraklığa en toleranslı genotipler ise G13 (0.48), G14 (0.53) ve G15 (0.65) olmuştur. Tescilli çeşitler içerisinde Balcı (0.92) kuraklığa en toleranslı çeşit olarak tespit edilmiştir. Fide devresi kuraklık stresinden etkilenmenin her genotipte farklı şekilde gerçekleştiği tespit edilmiştir. Yağ oranı kuraklıktan önemli ölçüde etkilenmekle birlikte, bu etkilenme bazı genotiplerde azalış yönünde olurken, bazı genotiplerde artış yönünde olmuştur. Aspir genotiplerinin fide devresi kuraklığına tepkisi ise, yağ verimi bakımından tohum verimine benzer şekilde olmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aguado JAC, Rodes R, Perez PI, Dorado M 2000. Morphological and Charasterictics and Yield Compounents Associated with Accumulation And Loss of Dry Mass in the Internodes of Wheat. Field Crops Research 66:129-139.
  2. Amini H, Arzani A, Bahrami F 2013. Seed Yield and Some Physiological Traits of Safflower as Affected By Water Deficit Stress. Int J of Plant Prod 7:597–614.
  3. Acevedo E, Ceccarelli S 1989. Role of the physiologist-breeder in a breeding program for drought resistance conditions (No. CIS-1195. CIMMYT.).
  4. Bagheri H, Sharghi Y 2011 The Survey of Agronomical Traits of Safflower Cultivars in Condition of Water Deficit (Carthamus tinctorius L.), Advances in Environmental Biology 5(13): 3836-3839.
  5. Bahrami F, Arzani A, Karimi V 2014. Evaluation of Yield-Based Drought Tolerance Indices For Screening Safflower Genotypes. Agronomy Journal 106(4): 1219-1224.
  6. Baloch MJ, Khan NU, J WA, Hassan G, Khakgwani AA, Soomro ZA, Veesar NF 2011. Drought Tolerance Studies Through Wssi and Stomata in Upland Cotton. Pak.J.Bot 43(5):2479-2484.
  7. Bannayan M, Nadjafi F, Azizi M, Tabrizi L, Rastgoo M 2008.Yield and Seed Quality of Plantago Ovata and Nigella Sativa under Different Irrigation Treatments. Ind Crops Prod 27: 11–16.
  8. Blum A 2012. Drought Resistance. In. Plant Breeding for Water-Limited Environments. Springer, New York.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ziraat, Veterinerlik ve Gıda Bilimleri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2020

Gönderilme Tarihi

14 Nisan 2020

Kabul Tarihi

4 Haziran 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 23 Sayı: 6

Kaynak Göster

APA
Koç, H. (2020). Aspir (Charthamus tinctorius L) Genotiplerinde Fide Devresi Kuraklığının Tohum Verimi, Yağ Oranı ve Yağ Verimine Etkileri. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi, 23(6), 1626-1633. https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.720081

Cited By

21082



2024-JIF = 0.500

2024-JCI = 0.14

Uluslararası Hakemli Dergi (International Peer Reviewed Journal)

       Dergimiz, herhangi bir başvuru veya yayımlama ücreti almamaktadır. (Free submission and publication)

      Yılda 6 sayı yayınlanır. (Published 6 times a year)


88x31.png 

Bu web sitesi Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.

                 


Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi
e-ISSN: 2619-9149