Bazı Yerel Üzüm Çeşitlerinde (Vitis vinifera L.) Stoma Özellikleri ile Fiziksel ve Kimyasal Özellikler Arasındaki İlişkiler

Tuncer Arslan; Adnan Doğan; Cuneyt Uyak; Deniz Uğur Güzel

doi:10.18016/ksutarimdoga.vi.752695

EN TR

Bazı Yerel Üzüm Çeşitlerinde (Vitis vinifera L.) Stoma Özellikleri ile Fiziksel ve Kimyasal Özellikler Arasındaki İlişkiler

Öz

Bu çalışmanın amacı, Yüksekova (Hakkari) yöresinde yetiştirilen 12 yerel üzüm çeşidinin stoma yoğunluklarını ve boyutlarını belirlemektir. Ayrıca, stoma özellikleri ile fiziksel ve kimyasal özellikler arasındaki ilişkileri saptamaktır. Stoma özelliklerini belirlemek amacıyla her çeşidin yaz sürgünlerinin 4-5. Boğumlarından yaprak örnekleri alınmış ve yaprak yüzeyinin farklı yerlerinden (dip, orta, uç) kalıp alma yöntemi ile stoma yoğunlukları ve boyutları belirlenmiştir. Stoma yoğunluklarının 166.13-247.12 adet mm², stoma boylarının 22.63-27.88 µm, stoma enlerinin ise 14.59-19.00 µm değerleri arasında değiştiği tespit edilmiştir. Yapraklardaki stoma yoğunluğu ile yaprak büyüklüğü ve salkım ağırlığı arasında pozitif yönlü, stoma yoğunluğu ile üzüm şırasında SÇKM arasında negatif yönlü anlamlı bir korelasyon bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Başkanlığı

Proje Numarası

FDK-2020-8649

Teşekkür

Bu çalışma Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Bilimsel Araştırma Projeleri Başkanlığı tarafından FDK-2020-8649 nolu proje olarak desteklenmiştir.

Kaynakça

Ağaoğlu YS. 1999. Bilimsel ve Uygulamalı Bağcılık Cilt 1. Asma Biyolojisi. Kavaklıdere Eğitim Yayınları No. 1. Ankara. 205 s.
Anonim 1983. Descriptor for Grape. IBPGR Secretariat, Roma.
Anonim 1989. Minimal Descriptor List for Grapevine Varieties. 5th International Symposiumon Grape Breeding, Geilwerlerhof.
Arminian R, Mohammadi S, Hoshmand SA, Khodambashi M. 2010. The Genetic Analysis of Stomatal Frequency and Size, Stomatal Conductance, Photosynthetic Rate and Yield in Wheat (Triticum aestivum L.) Using Substitution Lines Series. Wheat Information Service, 110: 25–34.
Atik F, Dardeniz A. 2018. Yalova İncisi Üzüm Çeşidinde Farklı Taç Yönetimi Uygulamalarının Yaprakların Stoma Özellikleri Üzerine Etkileri. ÇOMÜ, Ziraat Fakültesi Dergisi ,6 (özel sayı): 33-37.
Bekişli İM, 2014. Harran Ovası Koşullarında Yetiştirilen Bazı Asma Çeşitleri İle Amerikan Asma Anaçlarının Yaprak ve Stoma Özelliklerinin Belirlenmesi. Harran Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, 108 sy.
Boselli M, Scienza A. 1983. Effects of Potassium Fertilization on Density and Morphological Characteristics of Stomata in Grapevines. Vignevini (Bologna), 10 (1-2): 27-32.
Çağlar S, Sütyemez M, Bayazıt S. 2004. Seçilmiş Bazı Ceviz (Juglans Regia) Tiplerinin Stoma Yoğunlukları. Akdeniz Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 17 (2): 169–174.

Case S. 2004. Leaf Stomata as Bio Indicators of Environmental Change. TIEF, https://plant stomata.wordpress.com/2021/04/02/leaf-stomata-as-bioindicators-of-environmental-change/ (Erişim: 18.01.2021)
Çınar N, Aydınşakir K, Dinç N, Büyüktaş D, Işık M. 2016. Yerfıstığında (Arachis hypogaea L.) su stresinin stoma özellikleri üzerine etkisi. Mediterranean Agricultural Sciences, 29 (2): 79-84.
Delice A. 2001. İtalia Üzüm Çeşidinde Vegetatif Gelişme Ile Üzüm Kalitesi Arasındaki Ilişkiler. (Doktora Tezi), Trakya Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı, Tekirdağ.
Doğan A, Uyak C, Akçay A, Keski̇n N, Gazi̇oglu Şensoy R, Çeli̇k F, Kunter B, Çavuşoğlu Ş, Özrenk, K. 2020. Hizan (Bitlis) Koşullarında Yetiştirilen Üzüm Çeşitlerinin Klorofil Miktarları ve Stoma Yoğunluklarının Belirlenmesi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi , 30 (4) , 652-665 . DOI: 10.29133/yyutbd.698508
During H. 1980. Stomata frequenz bei Blättern von Vitis-species und Sorten. Vitis Journal of Grapevine Research, 19: 91-98.
Durmaz, NE. 2014. Asma Yapraklarında Stoma Yoğunluğunun Saptanmasında Saydamlaştırma ve Kalıp Alma Yöntemlerinin Karşılaştırılması. (yüksek lisans tezi), Namık Kemal Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tekirdağ, Türkiye.
Düzenli S, Ağaoğlu YS. 1992. Vitis vinifera L.’nin Bazı Çeşitlerinde Stoma Yoğunluğu Üzerine Yaprak Yaşının ve Yaprak Pozisyonlarının Etkisi. Doğa-Turkish Journal of Agriculture and Forestry. 16: 63–72.
Düzenli S, Ergenoğlu F. 1988. Yüksek Terbiye Sisteminde Değişik Şekiller Verilmiş Farklı Anaçlar Üzerine Aşılı Kültür Çeşitlerinde Stoma Dağılımlarının Araştırılması. Türkiye III. Bağcılık Sempozyumu 31 Mayıs - 3 Haziran, Bildiri Özetleri.
Eriş A, Soylu A. 1990. Stomatal Density in Various Turkish Grape Cultivars. Vitis Journal of Grapevine Research, Special Issue: 382-389.
Forlani, M, Pasquarella, C, Coppola, V. 1983. The Relationship Between Stomatal Density and Vigour in Grapevine Rootstocks. Hort. Abstr. 53(7): 4948.
Gargın S. 2009. Eğirdir/Isparta Koşullarında Bazı Üzüm Çeşitlerinin Stoma Yoğunluklarının Belirlenmesi. 7. Türkiye Bağcılık ve Teknolojileri Sempozyumu, 5-9 Ekim, Manisa.
Gindel I. 1969. Stomata Constellation in The Leaves of Cotton, Maize and Wheat Plants As A Function of Soil Moisture and Environment. Physiol. Plant. 22, 1143–1151.
Gökbakar Z, Dardeniz A, Bal M, 2008. Stomatal Density Adaptation of Grapevine to Windy Conditions. Trakia Journal of Sciences. 6 (1): 18-22.
Ilgın M, Çağlar S. 2009. Comparison of Leaf Stomatal Features in Some Local and Foreign Apricot (Prunus armeniaca L.) Genotypes. African Journal of Biotechnology, 8 (6): 1074-1077.
Iotsova-Baurenska N, 1975. Stomatal Numbers and Size in Juglans regia in Relation to Ecological Conditions. Fitologiya, l: 19-24.
İşçi B, Altındişli A, Kaçar E. 2015. Farklı Anaçlar Üzerine Aşılı Farklı Üzüm Çeşitlerinde Stoma Dağılımı Üzerine Araştırmalar. ÇOMÜ, Ziraat Fakültesi Dergisi, 3 (1): 35-39.
Işık H, Yayla F, Delice A. 1999. Değişik Terbiye Şekilleri Verilmiş Italia ve Semillon Üzüm Çeşitlerinin Ekofizyolojik Tepkileri Üzerine Araştırmalar. Tekirdağ Bağcılık Araştırma Enstitüsü Araştırma Sonuç Raporu.
Kara S, Özeker E. 1999. Farklı Anaçlar Üzerinde Aşılı Yuvarlak Çekirdeksiz Üzüm Çeşidinin Yaprak Özellikleri ve Stoma Dağılımı Üzerinde Araştırmalar. Anadolu J. of AARI, 9 (1): 76-85.
Loveys BR, Kriedemann PE. 1973. Rapid Changes in Abscisic Acid-Like Inhibitors Following Alterations in Vine Low Water Potential. Physiol. Plant., 28: 476-479.
Marasalı B, Aktekin A. 2003. Sulanan ve Sulanmayan Bağ Koşullarında Yetiştirilen Üzüm Çeşitlerinde Stoma Sayısının Karşılaştırılması. Tarım Bilimleri Dergisi, 9 (3): 370-372.
Mısırlı A, Aksoy U. 1994. A Study on the Leaf and Stomatal Properties of Sarılop Fig Variety. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 31: 57–63.
Özeker E, Kara S. 1999. Farklı Anaçlar Üzerinde Aşılı Yuvarlak Çekirdeksiz Üzüm Çeşidinin Yaprak Özellikleri ve Stoma Dağılımı Üzerinde Araştırmalar. Anadolu Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü Dergisi, 9(1) 76-85.
Rana HS, Chadha TR. 1990. Relationship Between Stomatal Density and Vigour in Clones of Some Prunus Species. XXIII. International Hort. Cong. Firenze (Italy) Abstract of Contributed Papers. No. 1232.
Rogiers SY, Hardie WJ, Smith JP. 2011. Stomatal Density of Grapevine Leaves (Vitis vinifera L.) Responds to Soil Temperature and Atmospheric Carbon Dioxide. Australian Journal of Grape and Wine Research, 17: 147-152.
Ruehl E, Imgraben H. 1985. Influence of Nitrogen Supply on the Number of Stomata and the Structure of Leaves of Grapevines (Vitis vinifera L.). Wein-Wissenschaft, Wiesbaden, 40: 160-171.
Sarwar AKM, Golam Abdul Karim A, Masud Rana SMA, 2013. Influence of Stomatal Characteristics on Yield and Yield Attributes of Rice. Journal of Bangladesh Agricultural University, 11(1): 47-52.
Scienza A, Boselli M. 1981. Frequence et Caracteristiques Biometrique des Stimates de Cetains Porte-Graffes De Vigne. Vitis, 20(4): 281-292.
Sekera D. 1983. The effect of Fungicides and Fungicide Combinations on Grape Leaf Stomata Size and Aperture. Vinohrad (Bratislava), 21: 29-31.
Tetik Ç, Dardeniz A. 2016. Sofralık Üzüm Çeşitlerinde Farklı Boğumlardaki Yaprakların Farklı Dönemlerdeki Stoma Yoğunluk ve Büyüklüklerinin Belirlenmesi. ÇOMÜ, Ziraat Fakültesi Dergisi, 4 (2): 125-138.
Tompa B, Kozma P, Polyak D. 1976. Effect of Nutrient Treatment as to Formation of Stomata on Vine Leaves. Kertesz. Egyet. Koezlemen. (Budapest), 39: 395-407.
Uyak C, Keskin N, Doğan A, Şensoy Gazioğlu Rİ, Başdinç A. 2016. Van Ekolojisinde Yetişen Bazı Üzüm Çeşitlerinin Stoma Yoğunlukları ve Klorofil Miktarlarının Belirlenmesi. Bahçe, 45 (özel sayı): 738-742.
Yentür S. 1984. Bitki Anatomisi. İstanbul Üniversitesi, Fen Fakültesi Yayınları No:191, İstanbul.
Yıldırım E, Dardeniz A. 2017. Farklı Anaçların ‘Red Globe’ Üzüm Çeşidinde Tüplü (Kaplı) Fidanların Stoma Özellikleri Üzerine Etkileri. ÇOMÜ Ziraat Fakültesi Dergisi , 5: 125-130.
Yousufzai MNK, Siddiqui KA, Soomro AQ. 2009. Flag Leaf Stomatal Frequency and Its Interrelationship with Yield and Yield Components in Wheat (Triticum aestivum L.). Pakistan Journal of Botany, 41: 663-666.
Zarinkamar F. 2001. Foliar Anatomy of the Caryophyllaceae Family in Arasbaran, NW Iran. Iranian J. Bot.: 93-102.
Zarinkamar F. 2006. Density, Size and Distribution of Stomata in Different Monocotyledons. Pakistan Journal of Biological Sciences, 9: 1650-1659.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ziraat, Veterinerlik ve Gıda Bilimleri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Tuncer Arslan
0000-0003-2215-4361
Türkiye

Adnan Doğan ^*
0000-0002-8623-0629
Türkiye

Cuneyt Uyak
0000-0002-6101-6845
Türkiye

Deniz Uğur Güzel
0000-0003-2606-3985
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Nisan 2022

Gönderilme Tarihi

14 Haziran 2020

Kabul Tarihi

24 Nisan 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 25 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.752695

IZ

https://izlik.org/JA27HD48WH

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Arslan, T., Doğan, A., Uyak, C., & Güzel, D. U. (2022). Bazı Yerel Üzüm Çeşitlerinde (Vitis vinifera L.) Stoma Özellikleri ile Fiziksel ve Kimyasal Özellikler Arasındaki İlişkiler. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi, 25(2), 243-252. https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.752695

Bazı Yerel Üzüm Çeşitlerinde (Vitis vinifera L.) Stoma Özellikleri ile Fiziksel ve Kimyasal Özellikler Arasındaki İlişkiler

Relationships Between Physical and Chemical Properties with Stoma Properties in Some Local Grape Varieties (Vitis vinifera L.)

Abstract

Keywords

Bazı Yerel Üzüm Çeşitlerinde (Vitis vinifera L.) Stoma Özellikleri ile Fiziksel ve Kimyasal Özellikler Arasındaki İlişkiler

Öz

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Proje Numarası

Teşekkür

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

e-ISSN: 2619-9149