TR
EN
Biberiye [Rosmarinus officinalis L.] Uçucu Yağının Callosobruchus maculatus (F.)’un Yumurta Bırakma Davranışına Etkisi ve Erginlere Karşı Toksisitesi
Öz
Depolanmış baklagillerde kayıplara yol açan zararlılara karşı mücadelede sentetik organik insektisitlere alternatif kimyasallar belirlemek amacıyla, biberiye (Rosmarinus officinalis L.) uçucu yağı Callosobruchus maculatus (F.) (Coleoptera: Chrysomelidae)’ a karşı laboratuvar koşullarında test edilmiştir. Biberiye uçucu yağının erginlere rezidüyel (kalıntı) etkisi ve dişilerin yumurta bırakmasını engelleme etkisi araştırılmıştır. Ayrıca dişilerin yumurta bırakma tercihine etkisi de Free-choice (serbest-seçenekli) testi ile belirlenmiştir. Toksisite denemesinde uçucu yağ püskürtme şeklinde uygulanmıştır. Tüm denemelerde biberiye uçucu yağının % 0.0125, 0.025, 0.05, 0.1 (w/w) olmak üzere 4 farklı konsantrasyonu kullanmıştır. Toksisite denemesinin sonucunda erginlerde LC50 değeri 24 saat sonunda % 0.368; 48 saat sonunda ise % 0.148 olarak belirlenmiştir. Biberiye uçucu yağının konsantrasyonu arttıkça dişilerin daha az yumurta bıraktığı gözlenmiş ve en yüksek konsantrasyonda yumurta bırakmayı engelleme oranı %19.11 olarak belirlenmiştir. Yumurta bırakma tercihi denemelerinde ise biberiye uçucu yağının en yüksek konsantrasyonunda yumurta sayısı düşükken, en düşük konsantrasyonda daha fazla bulunmuştur. Elde edilen bu veriler, C. maculatus’un mücadelesinde biberiye uçucu yağının kimyasal mücadeleye alternatif olabilecek bileşiklerin geliştirmesinde veri kaynağı oluşturabileceğini göstermiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Baidoo PK, Mochiah MB, Owusu-Akyaw M 2010. The Effect of Time of Harvest on the Damage Caused by the Cowpea Weevil Callosobruchus maculatus (Fab.) (Coleoptera: Bruchidae). Journal of Stored Products and Postharvest Research 1 (3), 24-28.
- Baytop T 1984. Türkiye’de Bitkilerle Tedavi. İstanbul Üniversitesi Yayın No:3255, Ecz. Fak. Yayın No:40, İstanbul, 520sy.
- Begum A, Sandhya S, Syed Shaffath A, Vinod KR, Swapna R, Banji D 2013. An in Depth Review on the Medicinal Flora Rosmarinus officinalis L. (Lamiaceae). Acta Sci.Pol. Technol. Aliment. 12 (1): 61-7.
- Bouchikhi Tani Z, Khelil MA, Hassani F 2008. Fight against the Bruchid Bean Acanthoscelides obtectus (Coleoptera: Bruchidae) and the mite Tineola bisselliella (Lepidoptera. Tineidae) by the Essential Oils Extracted from Rosmarinus officinalis. Biosciences. Biotechnology Research Asia 5(2): 651-656.
- Ceylan A 1987. Tıbbi Bitkiler II. Ege Üniversitesi Yayın No:481, 188 sy.
- Çetin H, Uysal M., Şahbaz A, Alaoğlu Ö, Akgül A, Özcan M 2014. Tıbbi ve Aromatik Bitki Uçucu Yağlarının Fasulye Tohum Böceği (Acanthoscelides obtectus Say) (Coleoptera: Bruchidae) Erginlerine Fumigant Etkileri. Selçuk Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi 1 (1): 6-11.
- Douiri LF, Boughdad A, Alaoui MH, Moumni M 2014. Biological Activity of Rosmarinus Officinalis Essential Oils against Callosobruchus maculatus, (Coleoptera, Bruchinae). Journal of Biology, Agriculture and Healthcare 4 (2): 5-14.
- Gökçe A, Whalon ME, Çam H, Yanar Y, Demirtaş İ, Gören N 2007. Contact and Residual Toxicities of 30 Plant Extracts to Colorado Potato Beetle Larvae. Archives of Phytopathology and Plant Protection, 40 (6): 441-450.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Ziraat, Veterinerlik ve Gıda Bilimleri
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
30 Haziran 2022
Gönderilme Tarihi
13 Nisan 2021
Kabul Tarihi
16 Temmuz 2021
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2022 Cilt: 25 Sayı: 3
APA
Elma, F., & Çetin, H. (2022). Biberiye [Rosmarinus officinalis L.] Uçucu Yağının Callosobruchus maculatus (F.)’un Yumurta Bırakma Davranışına Etkisi ve Erginlere Karşı Toksisitesi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi, 25(3), 504-510. https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.915008
