Türkiye’de Endemik Squalius recurvirostris’in (Leuciscinae, Cyprinidae) Karyotipleri ve ZZ/ZW Eşey Kromozom Sistemi

Bu çalışmada, Ilgın (Çavuşçu) Gölü havzasında yayılış gösteren endemik Akşehir kefali Squalius recurvirostris'in ayrıntılı sitogenetik özellikleri, standart Giemsa boyama, C-bantlama ve Ag-NOR tekniği ile araştırıldı. Diploid kromozom sayısı (2n) 50'dir. Dişilerin karyotipinde bir çift heteromorfik kromozom tespit edildi. Ancak erkeklerde bu fark görülmedi. Bu nedenle dişilerdeki heteromorfik kromozom çiftinin ZZ/ZW cinsiyet kromozomları olduğu belirlendi. Dişilerdeki Z kromozomu büyük akrosentriktir ve W kromozomu orta büyüklükte submeta/subtelosentriktir. Çalışılan örneklerin karyotipinde tüm kromozomal kolların (NF) sayısı 90, otozomal kolların (NFa) temel sayısı 88'dir. Kromozom setindeki bazı çift kollu ve akrosentrik kromozomlar sentromerik C bantlarına sahiptir. Bazı kromozomlarda hafif sentromerik veya perisentromerik C-bantları gözlenirken, diğer kromozom çiftleri C-negatiftir. İncelenen bireylerde iki aktif NOR tespit edildi. Bu NOR'lerin her ikisi de hemizigottur ve büyük bir C-heterokromatin bölgesi ile ilişkilidir. NOR'lardan biri submetasentrik kromozom çiftinin tüm uzun kolunda, diğeri ise başka bir submetasentrik kromozom çiftinin tüm kısa kolunda tespit edildi.

In this study, detailed cytogenetic properties of the endemic Akşehir chub, Squalius recurvirostris, distributed in the basin of the Ilgın (Çavuşçu) Lake basin was investigated by applying the standard Giemsa staining, C-banding and Ag-NOR technique. Diploid chromosome number is (2n) 50. A pair of heteromorphic chromosomes was detected in the karyotype in females. However, this difference was not observed in males. Therefore, it was determined that the heteromorphic chromosome pair in females were ZZ/ZW sex chromosomes. The Z chromosome in females is large acrocentric, and the W chromosome is medium-sized submeta/subtelocentric. The number of all chromosomal arms (NF) is 90, and the fundamental number of autosomal arms (NFa) is 88 in the karyotyped of the individuals studied. Some bi-armed and acrocentric chromosomes have centromeric C-bands in the chromosome set. The slightly centromeric or pericentromeric C-bands are observed in some chromosomes, while other chromosome pairs are C-negative. In the individuals studied two active NORs were detected. Both of these NORs were hemizygous and associated with a large C-heterochromatin region. One of the NORs was detected on the entire long arm of the submetacentric chromosome pair and the other on the entire short arm of another submetacentric chromosome pair.