Gemlik Zeytin Çeşidinde Meyveye Yatma Üzerine Boğumlarda Saptanan Bazı İçsel Hormonlar, Farklı Budama ve Dikim Sistemlerinin Etkilerinin Araştırılması

In this study, the effects of different plantings [5x5m (control), 4x3m and 4x1.5m] and pruning [control (unpruned), vase and vertical axe] and some endogenous hormones [abscisic acid (ABA), gibberellic acid (GA3), indole acetic acid (IAA) and zeatin (Z)] detected in the nodes on the shortening of youth period in 'Gemlik' olive cultivar in Antalya conditions were investigated. For hormone analysis, annual shoots were taken from the olive trees every month from 80 cm above the soil level and around the tree 360o, and the nodes in the shoots were used in hormone analysis. In the first year of the experiment, the trees planted 5x5m did not produce fruit, while the trees planted 4x3m and 4x1.5m yielded fruit. In the second year, fruit set was observed in all planting density and pruning applications. The fruit set rates obtained in the second year were higher than the first year. The best growth and fruit set were obtained from the trees planted at 4x3m and pruned in a vase shape. Depending on the planting distance, it has been determined that the period of juvenile period may increase or decrease in the 'Gemlik' olive. While planting distances were effective on internal ABA, GA3, IAA and Z levels determined in the node samples, pruning practices were found to be ineffective.

Bu çalışmada, Antalya koşullarında farklı dikim [5x5 m (kontrol), 4x3 m, 4x1.5 m], budama [kontrol (budanmamış), goble ve dikey eksen] ve boğumlarda saptanan bazı içsel hormonların [absisik asit (ABA), gibberellik asit (GA3), indol asetik asit (IAA) ve zeatin (Z)] ‘Gemlik’ zeytin çeşidinde gençlik dönemini kısaltmasına olan etkileri araştırılmıştır. Hormon analizi için yıllık sürgünler ağaçların yerden 80 cm yüksekte ağacın 360o etrafını çevirecek şekilde alınmış ve sürgünlerdeki boğumlar hormon analizlerinde kullanılmıştır. Denemenin ilk yılında meyve tutumu 5x5 m dikilen ağaçlarda olmamış ancak 4x3 m ve 4x1.5 m dikilen ağaçlar meyve tutmuşlardır. İkinci yıl ise tüm uygulamalarda meyve tutumu görülmüştür. İkinci yılda elde edilen meyve tutum oranları ilk yıla göre daha yüksek gerçekleşmiştir. En iyi meyve tutumu ve ağaç gelişimi 4x3 m dikilen ve goble şeklinde budanan ağaçlarda saptanmıştır. Dikim sıklığına bağlı olarak ‘Gemlik’ zeytininde gençlik kısırlığı süresinin azalıp veya artabileceği belirlenmiştir. Dikim mesafeleri boğumda saptanan içsel IAA, ABA, GA3 ve Z seviyeleri üzerine kontrole göre etkili olurken, budama uygulamalarının etkisiz olduğu saptanmıştır.