Gidya Uygulamasinin Asit Karekterli Topraklarin Bazi Kimyasal Özellikleri Üzerine Etkisi

Acidic soils need to be improved of pH in order to maintian sustainable agricultural production. In order to ameliorate the pH, lime, available Ca and some other properties of acidic soils, materials that increase the soil pH value are needed. One of these organic substances is gyttja. Gyttja contains 30-40% CaCO3 and 40-50% organic matter, which is generated as waste in the Afşin Elbistan thermal power plant and its reserve is estimated to be 4.8 billion tons. The aim of this research was to determine the effects of applying different amounts of gyttja on soil pH, macro (Ca, Mg, K) and micronutrient (Fe, Mn, Zn, Cu) elements. A pot experiment was conducted as a comletely randomized design with four different doses of the gyttja (0, 1, 2 and 4%) and three replications. After 6 months of incubation period under greenhouse conditions, soil samples were taken from the pots. The chemical properties such as pH, lime, organic matter, exchangeable Ca, Mg, K, DTPA-extractable Fe, Cu, Zn and Mn contents were analyzed. Soil pH, lime, organic matter and exchangeable Ca significantly (p<0.001) increased, but DTPA-extraxteable Fe and Mn contents decreased depending on the application doses. Application of gyttja to acid soils has improved the soil properties mentioned above. Therefore, gyttja can be suggested to be used for amelioration the acid soils.

Asidik topraklarda tarımsal üretimin sürdürülebilirliği için pH’nın iyileştirilmesi gerekmektedir. Asit karakterli toprakların pH, kireç, alınabilir Ca ve diğer bazı özelliklerini iyileştirmek için, toprak pH değerini artıran materyallere ihtiyaç vardır. Bu materyallerden birisi de gidyadır. Gidya; Afşin-Elbistan termik santralinde atık madde olarak açığa çıkmakta olup %30-40 kireç ve %40-50 organik madde içermektedir. Gidyanın bölgedeki rezervinin 4.8 milyar ton olduğu tahmin edilmektedir. Bu araştırmanın amacı, farklı miktarlarda uygulanan gidyanın toprağın pH, makro (Ca, Mg, K) ve mikro besin (Fe, Mn, Zn, Cu) elementleri üzerindeki etkilerini belirlemektir. Araştırma tesadüf parselleri deneme desenine kurulmuş olup saksılara %0, 1, 2, 4 dozlarında gidya uygulanarak üç tekerrürlü olarak sera koşullarında yürütülmüştür. Altı aylık inkubasyon süresi sonunda saksılardan toprak örnekleri alınarak, toprakların pH, kireç, organik madde, değişebilir Ca, Mg, K, DTPA ile ekstrakte edilebilir Fe, Cu, Zn ve Mn içerikleri analiz edilmiştir. Uygulama dozlarına bağlı olarak toprak pH'sı, kireç, organik madde ve değişebilir Ca içeriği istatistiksel olarak önemli düzeyde (p<0.001) artarken, DTPA’da ekstrakte edilebilir Fe ve Mn içerikleri ise azalmıştır. Asit topraklara gidya uygulaması ile yukarıda belirtilen toprak özelliklerinin iyileştiği görülmektedir. Bu nedenle, gidya'nın asit toprakların iyileştirilmesinde kullanımı önerilebilir.