Koronavirüs (Covid-19) Pandemi Sürecinde, Sağlık Çalışanlarının Tıbbi ve Aromatik Bitki Kullanımının Değerlendirilmesi

In this study, it was aimed to evaluate the traditional use of medicinal and aromatic plants by health professionals against the Covid-19 (Kovid-19) pandemic. The research was designed in a descriptive model and was studied between 10 July and 31 December 2021. The population of the research consisted of healthcare professionals in Turkey. A Simple random sampling method was used. A semi-structured questionnaire prepared by the experts was used to collect the data. The questionnaire consisted of two parts: demographic information and medicinal and aromatic plants. The questionnaire form was applied online via Google forms. SPSS 24 package program was used to analyze data, and percentage and frequency calculations were made. 1320 healthcare professionals in Turkey participated in the research. 55% of the participants are female and 45% are male. Distribution of participants according to occupational groups; 18% nurse, 16% health officer, 12% physician, 10% ATT, 9% paramedic, 9% midwife, 8% medical secretaries, 7% pharmacist, 6% are psychologists, and 5% are other (social worker, manager, dentist, etc.). According to the results of the study, 77% of healthcare professionals stated that they believed that medicinal and aromatic plants were fully or partially effective in the Covid-19 pandemic, and 63% of them used medicinal plants. Among the plants used, thyme/Origanum sp. (99%), citrus/Citrus sp. (94%) and garlic/Allium sativum (93%) were preferred at the highest level. It was observed that most of the information about the use of medicinal and aromatic plants was obtained through social media (99%). In addition, 94% of the participants received the plants from herbalists. Plants are mostly consumed as infused (99%) and raw food (91%). During this period, 63% of those who used medicinal and aromatic plants reported that they did not get Covid-19. As a result, it has been determined that most healthcare professionals believe in the effect of medicinal and aromatic plants and prefer to use medicinal plants during the Covid-19 period. This study is essential in reflecting the view of individuals who have received modern medical science toward traditional and complementary medicine.

Bu çalışmada, Covid-19 (Kovid-19) pandemisine karşı sağlık çalışanları tarafından, geleneksel olarak kullanılan tıbbi ve aromatik bitkilerin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırma tanımlayıcı modelde tasarlanmış olup 10 Temmuz-31 Aralık 2021 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Türkiye’deki sağlık çalışanları araştırma evrenini oluşturup basit rastgele örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Verilerin toplanmasında, alan uzmanlarınca hazırlanan yarı yapılandırılmış anket formu kullanılmıştır. Demografik bilgiler ve tıbbi ve aromatik bitkiler olmak üzere iki kısımdan oluşan anket, Google forms üzerinden online olarak uygulanmıştır. Verilerin analizinde SPSS 24 paket programı kullanılmış, yüzdelik ve frekans hesaplamaları yapılmıştır. Araştırmaya, Türkiye genelinde 1320 sağlık çalışanı katılmış olup, katılımcıların %55’i kadın, %45’i erkektir, meslek gruplarına göre dağılımı; %18’i hemşire, %16’sı sağlık memuru, %12’si hekim, %10’u ATT, %9’u paramedik, %9’u ebe, %8’i tıbbi sekreter, %7’si eczacı, %6’sı psikolog ve %5’i diğer (sosyal çalışmacı, müdür, diş hekimi vs.) şeklindedir. Çalışma sonucuna göre; sağlık çalışanlarının %77’si Covid-19 pandemisinde tıbbi ve aromatik bitkilerin tamamen ve kısmen etkili olduğuna inandığını belirtmiş ve bunların %63’ü şifalı bitkileri kullanmıştır. Kullanılan bitkiler içinde kekik/Origanum sp. (%99), narenciye/Citrus sp. (%94) ve sarımsak/Allium sativum (%93) en yüksek düzeyde tercih edilmiştir. Tıbbi ve aromatik bitkilerin kullanımı hakkındaki bilgilerin en çok sosyal medya (%99) aracılığıyla elde edildiği görülmüştür. Katılımcıların %94’ü bitkileri aktardan temin etmiştir. Bitkiler daha çok demlenerek (%99) ve çiğ gıda (%91) şeklinde tüketilmektedir. Bu süreçte tıbbi ve aromatik bitki kullananların %63’ü Covid-19’a yakalanmadığını bildirmiştir. Sonuç olarak, Covid-19 sürecinde sağlık çalışanlarının büyük çoğunluğunun tıbbi ve aromatik bitkilerin etkisine inandığı ve şifalı bitkileri kullanmayı tercih ettikleri ortaya çıkarılmıştır. Bu çalışma modern tıp ilmi almış bireylerin tamamlayıcı tıbba olan bakışını yansıtması açısından önemli bir değere sahiptir.