Kışlık Ara Ürün Fiğ (Vicia sativa L.) Tarımında Farklı Organik Gübre Kaynaklarının Ot Verimi ve Kalitesi Üzerine Etkileri

Fatma Akbay; Adem Erol; Mustafa Kızılsımsek

doi:10.18016/ksutarimdoga.vi.1224673

EN TR

The Effects of Different Organic Fertilizer Use on Forage Yield and Quality in Winter Interval Crop Vetch (Vicia sativa L.)

Abstract

Sustainable agriculture system includes environmentally friendly production models that recommend organic and green fertilization, crop rotation system, soil conservation, improving plant resistance to environmental factors. Vetch+triticale mixture was grown as the pioneer crop for main crop silage sorghum in the crop rotation system in order to achieve for production all over the vegetation period in the present study. Triticale plant was added 10% in vetch-triticale mixture due to prevent the vetch from lying down. Organic fertilizers applied for vetch+triticale mixture were applied as 800 kg da-1 gyttja, 400 kg da-1 vermicompost, 600 kg da-1 sheep manure, 500 kg da-1 cattle manure, and 700 kg da-1 chicken manure, which are corresponding to traditional nitrogen application dose of 8 kg da-1 . As a result of the research, organic sourced fertilizers can be used in sustainable vetch + triticale forage production. It was determined that with the use of organic fertilizers, the digestibility of the forage increased with the decrease in the ratio of NDF, ADF and ADL, and the crude ash and crude protein content were positively affected. In addition, the highest values were obtained in total green forage yield and total hay yield with chicken manure and vermicompost.

Keywords

Kışlık Ara Ürün Fiğ (Vicia sativa L.) Tarımında Farklı Organik Gübre Kaynaklarının Ot Verimi ve Kalitesi Üzerine Etkileri

Öz

Sürdürülebilir tarım, çevre dostu üretim modellerini benimseyen, organik ve yeşil gübrelemeyi, münavebe sistemini, birlikte üretimi, ürünün kalitesini yükseltilmesi yanında yeterli miktarda ürün almayı da hedefleyen bir sistemdir. Bu çalışmada ekim nöbeti sisteminde öncü bitki olarak fiğ+tritikale karışım otu ve ana bitki olarak silajlık sorgum çeşitleri yetiştirilmiştir. Fiğ+tritikale karışımında tritikale bitkisi sadece fiğin yatmasına engel olmak amacıyla karışıma alınmış, bu nedenle ekimdeki payı %10 olmuştur. Çalışmada geleneksel yetiştiricilikte 8 kg da-1 taban gübresi, gidya 800 kg da-1, solucan gübresi 400 kg da-1, koyun gübresi 600 kg da-1, tavuk gübresi 500 kg da-1 ve sığır gübresi 700 kg da-1 kullanılmıştır. Araştırma sonucunda sürdürülebilir fiğ+tritikale kaba yem yetiştiriciliğinde organik kaynaklı gübreler kullanılabileceği belirlenmiştir. Organik gübre kullanımı ile yemde bulunan NDF, ADF ve ADL oranın azalmasıyla sindirilebilirliğinin arttığı, ham kül ve ham protein içeriğinin olumlu yönde etkilendiği belirlenmiştir. Bununla birlikte, tavuk gübresi ve solucan gübresi uygulamasında toplam yeşil ot verimi ve toplam kuru ot veriminde en yüksek değer elde edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

YÖK

Proje Numarası

YÖK 100/2000 projesi

Teşekkür

Bu makale YÖK 100/2000 projesi “Sürdürülebilir Tarım” öncelikli alan kapsamında hazırlanmıştır. Bu makale Fatma AKBAY’ ın doktora tezinden üretilmiştir.

Kaynakça

Akbay, F., Günaydin, T., Arikan S., Açikgöz H., & Kizilşimşek, M. (2022). Sürdürülebilir tarim ilkeleri kapsaminda yem bezelyesi + serin iklim tahillarinin birlikte yetiştirilmesinin ot verimi ve silaj kalitesi üzerine etkileri.ISPEC 10th International Conference on Agriculture, Animal Sciences and Rural Development, Sivas, Türkiye, 18-19 July 2022, ss 854-864.
Akbay, F., Kamalak, A., & Erol, A. (2020). Arı otu (Phacelia tanacetifolia Bentham)’nun vejatatif dönemlerinin ot verimine, besin madde içeriğine ve metan üretimine etkisi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi, 23(4), 981-985.
Alagöz, T., Kumova, Y., Atılgan, A., & Akyüz, A. (1996). Hayvancılık tesislerinde ortaya çıkan zararlı atıklar ve yarattığı çevre kirliliği üzerine bir araştırma. Tarım-Çevre İlişkileri Sempozyumu, Doğal Kaynakların Sürdürülebilir Kullanımı, Mersin Üniv. Müh. Fak., Tarım-Çevre İlişkileri Sempozyumu, ss 441-448.
Alyanak, İ., & Filibeli, A. (1987). tavuk çiftliği atıklarının çevre etkilerinin önlenmesi ve yararlı hale getirilmesi alternatifleri. Uluslararası Çevre 87 Sempozyumu, Bildiriler, İstanbul, Türkiye, ss 79-93.
AOAC (1990) Official method of analysis. 15th ed., Association of Official Analytical Chemists, Washington, DC, USA. pp. 66-68.
Avcıoğlu, R., & Soya, H. (1977). Adi fiğ. Ege Üniv. Zir. Fak. Zootekni Derneği Yayınları, No: 5, İzmir
Başbağ, M., Çaçan, E., Aydın, A., & Sayar, M.S. (2011). Güneydoğu anadolu bölgesi doğal alanlarından toplanan bazı fiğ türlerinin ot kalite özelliklerinin belirlenmesi. 1. Ulusal Ali Numan Kıraç Tarım Kongresi ve Fuarı, Eskişehir, Türkiye, 27-29 Nisan 2011, ss 143-151.
Budaklı Çarpıcı, E., & Tunali, M. (2012). Effects of nitogen and phosphorus fertilization on the yield and quality of the hairy vetch (Vicia villosa Roth.) and barley (Hordeum vulgare L.) mixture. African Journal of Biotechnology, 11(28): 7208-7211.

Çaçan, E., Kökten, K., Kaplan, M., & Yilmaz, H. Ş. (2018). Bazı adi fiğ hat ve çeşitlerinin (Vicia sativa L.) ot verimi ve ot kalitesi açısından değerlendirilmesi. Harran Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi, 22(1),47-61.
Çiftçi, T. (2019). Organik gübrelerin tritikale (Triticale spp) ve arpa (Hordeum vulgare) üzerine etkileri (Tez no 570576). [Yüksek Lisans Tezi, Harran Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Biyoloji Anabilim Dalı] Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
Çil, N. A. (2000). Diyarbakır koşullarında farklı azot ve fosfor dozlarının fiğ + tritikale karışımında ot verimi ve ot kalitesine etkileri. [Yüksek lisans tezi, Çukurova Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarla Bitkileri Anabilim Dalı] Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
Çimrin, K. M., Karaca, S., & Bozkurt, M. A. (2001). Fiğ+ arpa karışımlarında gübrelemenin otun verim ve kimyasal kompozisyonuna etkisi. Journal of Agricultural Sciences, 7(04), 32-36.
Demir, U., & Keskin, B. (2016). Sakız geveni (Astragallus gummifer L.)’nin yıllık besin içeriğinde meydana gelen değişimlerin belirlenmesi. Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitü Dergisi, 6, 121-125.
Eğritaş, Ö. (2014). Ordu ekolojik koşullarında yetiştirilen yaygın fiğ+ bulguların karışımının ot verimi ve kalitesinin belirlemesi (Tez no 382903). [Yüksek Lisans Tezi, Ordu Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarla Bitkileri Anabilimdalı] Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
El Amin, & Elagib, M. A. (2001). Comparative study of organic and inorganic fertilizers on forage corn (Zea mays L.) grown on two soil types. Qatar Univ. Sci. J., 21: 47-54.
Ertekin, İ. & Çakmakçı, S. (2020). Effects of different rates of bacteria (Rhisobium luguminasorum) inoculated in seed on yield and some quality parameters of common vetch (Vicia sativa L.). KSU J. Agric Nat 23(2), 343-348.
Ertekin, İ., Atış, İ., & Yilmaz, Ş. (2020). Bazı fiğ türlerinin yem verim ve kalitesi üzerine farklı organik gübrelerin etkileri. Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi, 25(2), 243-255.
Gül, İ., Dumlu Gül, Z., & Tan, M. (2015). Yerli fiğ (Vicia sativa L.)’de kimyasal gübre, ahır gübresi ve bazı toprak düzenleyicilerin ot ve tohum verimine etkileri. Iğdır Üniv. Fen Bil. Enst. Derg. 5(1), 65-72.
Gürsoy, E., & Macit, M. (2017). Erzurum ili çayır ve meralarında doğal olarak yetişen bazı buğdaygil yem bitkilerinin nispi yem değerleri bakımından karşılaştırılması. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi, 27 (3),309-317.
Haj-Ayed, M., Gonzalez, J., Caballero, R., & Remedios-Alvir, M. (2001). Effects of maturity on nutritive value of fieldcured hays from common vetch and hairy vetch. Anim. Res., 50(1),31-42.
İriç, Ö. (2019). Sürdürülebilir tarım ilkeleri kapsamında fiğ+tritikale karışımına tavuk altlığı uygulamasının ot verimi ve kalitesine etkileri (Tez no 535667). [Yüksek Lisans Tezi, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarla Bitkileri Anabilim Dalı] Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
Karaca, S., & Çimrin, K. M. (2002). Adi fiğ (Vicia sativa L.)+ arpa (Hordeum vulgare L.) karışımında azot ve fosforlu gübrelemenin verim ve kaliteye etkileri. Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarım Bilimleri Dergisi, 12(1), 47-52.
Karakurt, E. (2009). Toprak verimliliği yönünden yeşil gübreler ve gübreleme. Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi, 18 (1-2),48-54.
Karslı, M. A., Akdeniz, H., Levendoğlu, T., & Terzioğlu, Ö. (2005). Evaluation of The nutrient content and protein fractions of four different common vetch varieties. Turk J. Vet. Anim. Sci. 29, 1291-1297.
Kaynar, D. (2014). Tavuk gübresi, fosforlu gübre ve bacillus megaterium m-3 uygulamalarının adi fiğin ot ve tohum verimine etkisi. Doktora Tezi. Atatürk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü. Erzurum. 126 s.
Keskin, B., Yılmaz, İ., Deveci, M., Akdeniz, H., Andiç, N., Terzioğlu, Ö., & Andiç, C. (1996). Van kıraç şartlarında yetiştirilen bazı adi fiğ (Vicia sativa L.) çeşitlerinin verim ve adaptasyonu üzerine bir araştırma. Türkiye, 3, 17-19.
Lithourgidis, A.S.,Vasilakoglou, I.B., Dhima, K.V., Dordas, C.A., & Yiakoulaki, M.D. (2006). Forage Yield and quality of common vetch mixtures with oat and tritikale in two seeding ratios. Field Crops Researches, 99,106-113.
Moore, J.E., & Undersander, D.J. (2002). Relative forage quality: an alternative to relative feed value and quality index. Proceedings 13th Annual Florida Ruminant Nutrition Symposium, 11-12 January, 16-32 ss.
Nazlı, R.İ. (2011). Sorgum x sudanotu melezi (Sorghum bicolor x Sorghum bicolor var. sudanense) tarımında bazı organik atıkların kullanım olanakları (Tez no 287113). [Yüksek Lisans Tezi, Çukurova Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarla Bitkileri Anabilim Dalı]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
Rajabı Khıabanı, S. (2020). Kentsel arıtma çamurunun fiğ+arpa karışımının verimi ve kalitesi ile bazı toprak özelliklerine etkisi üzerinde araştırmalar. Doktora Tezi. Ege Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü. İzmir. 96 s.
Rohweder, D.A., Barnes, R.F., & Jorgensen, N. (1978). Proposed Hay Grading Standards Based on Laboratory Analyses for Evaluating Quality. J Anim Sci, 47, 747-759.
Rushell, E.J. (1961). Soil conditions and plant growth. 9 Edition Jhon Wilwy and sons.New York.
Sayar, M. S., Başbağ, M., & Çaçan, E. (2018). Bazı buğdaygil bitki türlerinin yem kalite değerlerinin belirlenmesi ve biplot analiz yöntemi ile özelliklerarası ilişkilerin değerlendirilmesi. Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi. 27 (2): 92-101.
Sirohi, S.. & Michaelowa, A. (2004). CDM Potential of Dairy Sector in India (No. 273). HWWA Discussion Paper.
Soyergin, S. (2003). Organik tarımda toprak verimliliğinin korunması, gübreler ve organik toprak iyileştiricileri. Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü, Yalova
Takıl, E., & Olgun, M. (2020). Farklı azot dozlarının, bazı tritikale (x Triticosecale Wittm.) çeşitlerinde verim ve verim unsurlarına etkisi. Ziraat Fakültesi Dergisi, 226-232.
Temel, A., Keskin, B., & Yıldız, V. (2015). Iğdır ovası taban koşullarında adi fiğ (Vicia sativa L.) çeşitlerinin kuru ot verimi ve kalite özelliklerinin incelenmesi. Iğdır Univ. J. Inst. Sci. & Tech., 5(3), 67-76.
Thalooth, A. T., Sary, G. A. L., El-Nagar, H. M., El-Kramany, M. Farouk., Kabesh, M, O., & Bakhoum, G. S. H. (2015). Yield and quality response of ryegrass, egyptian clover and their mixtures to different sources of fertilizers. Agricultural Sciences, 6, 137-145.
Van Soest, P. J., Robertson, J.B., & Lewis, B.A. (1991). Methods for dietary fiber, neutral detergent fiber, and non-starch polysaccharides in relation to animal nutrition. J. of Dairy Sci. 74 (10), 3583-3597.
Yıldırım, S., & Özaslan Parlak, A. (2016). Tritikale ile bezelye, bakla ve fiğ karışım oranlarının belirlenerek yem verimi ve kalitesine etkileri. ÇOMÜ Ziraat Fakültesi Dergisi, 4 (1), 77-83.
Yolcu, H. (2011) The effects of some organic and chemical fertilizer applications on yield, morphology, quality and mineral content of common vetch (Vicia sativa L.). Turk J. of Field Crops, 16(2): 197-202.
Yolcu, H., Gullap, M.K., Yildirim, M., Lithourgidis, A., & Deveci, M. (2016). Effects of organic solid cattle manure application on nutritive value of winter cereal forages. J. Plant Nutr., 39(8), 1167-1173.
Yolcu, H., Güneş, A., Daşçı, M., Turan, M., & Serin, Y. (2010). The Effects of solid, liquid and combined cattle manure applications on the yield, quality and mineral contents of common vetch and barley İntercropping Mixture. Ekoloji, 19(75), 71-81

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ziraat, Veterinerlik ve Gıda Bilimleri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Fatma Akbay ^*
0000-0002-0156-9974
Türkiye

Adem Erol
0000-0002-3381-8402
Türkiye

Mustafa Kızılsımsek
0000-0002-0295-0603
Türkiye

Erken Görünüm Tarihi

15 Mayıs 2023

Yayımlanma Tarihi

31 Ağustos 2023

Gönderilme Tarihi

26 Aralık 2022

Kabul Tarihi

21 Mart 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 26 Sayı: 4

DOI

https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.1224673

IZ

https://izlik.org/JA26HC42GW

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Akbay, F., Erol, A., & Kızılsımsek, M. (2023). Kışlık Ara Ürün Fiğ (Vicia sativa L.) Tarımında Farklı Organik Gübre Kaynaklarının Ot Verimi ve Kalitesi Üzerine Etkileri. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi, 26(4), 835-844. https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.1224673

The Effects of Different Organic Fertilizer Use on Forage Yield and Quality in Winter Interval Crop Vetch (Vicia sativa L.)

Abstract

Keywords

Kışlık Ara Ürün Fiğ (Vicia sativa L.) Tarımında Farklı Organik Gübre Kaynaklarının Ot Verimi ve Kalitesi Üzerine Etkileri

Öz

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Proje Numarası

Teşekkür

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Erken Görünüm Tarihi

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

e-ISSN: 2619-9149