Sürdürülebilir Gıda Değer Zinciri Yaklaşımı

Hakan Adanacıoğlu; Gamze Saner; Hasan Burak Ağır

doi:10.18016/ksutarimdoga.vi.472847

TR EN

Sürdürülebilir Gıda Değer Zinciri Yaklaşımı

Öz

Bir gıda değer zinciri, gıda ürünlerinin üretilmesi için gerekli olan koordineli üretim ve katma değerli faaliyetlere katılan tüm paydaşlardan oluşmaktadır. Girdileri ve kaynakları daha etkin bir şekilde yönetmek açısından gıda değer zincirlerine sürdürülebilirlik ilkelerinin uygulanması küçük çiftçilerin ve gıda işletmelerinin daha rekabetçi ve yenilikçi olabilmeleri açısından önemlidir. Sürdürülebilir gıda değer zinciri çerçevesi, son yıllarda düşünce ve uygulama açısından kalkınmada popüler duruma gelen sürdürülebilirlik ve değer zincirleri kavramlarını birleştirmektedir. Değer zincirinin sürdürülebilirliği eş zamanlı olarak ekonomik, sosyal ve çevresel olmak üzere üç boyutta ortaya çıkmaktadır. Sürdürülebilir bir gıda değer zinciri; tüm zincir boyunca kar elde edilmesi, toplum için geniş tabanlı fayda sağlanması ve kalıcı olarak doğal kaynakların tüketilmemesi esaslarından hareket ederek, belirli tarımsal hammaddelerin üretilmesi, bu hammaddelerin belirli gıda maddelerine dönüştürülerek nihai tüketicilere satılması ve bunların atıklarının bertaraf edilmesi aşamalarında yer alan tüm tarımsal işletmeler ile firmaların birbirini izleyen koordineli katma değerli faaliyetleri olarak tanımlanmaktadır. Sürdürülebilir gıda değer zincirinin nihai hedefi, hem mevcut hem de gelecek nesiller için bir toplumun refahında geniş tabanlı bir iyileşmeye önemli ölçüde katkıda bulunmaktır. Bu çalışmanın amacı, sürdürülebilir gıda değer zincirinin çerçevesini ortaya koyarak ekonomik, sosyal ve çevresel olmak üzere üç boyutta sürdürülebilir değer zinciri için belirlenen hedefleri açıklamaktır. Çalışmada esas olarak, sürdürülebilir gıda değer zinciri kapsamında dünyada yapılan bazı örnek girişimler incelenerek tartışılmış ve bazı öneriler getirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

sürdürülebilirlik,değer zinciri,gıda,girişimler

Sustainable Food Value Chain Approach

Abstract

A food value chain (FVC) consists of all the stakeholders who participate in the coordinated production and value-adding activities that are needed to make food products. Applying sustainability lens to food value chains means also that small farmers and food enterprises can become more competitive and innovative as they identify ways to manage inputs and resources more efficiently. The sustainable food value chain (SFVC) framework integrates two concepts that have become popular in development thinking and practice over the last decade as sustainability and value chains. The sustainability of the value chain plays out simultaneously along three dimensions: economic, social and environmental. A sustainable food value chain is defined as the full range of farms and firms and their successive coordinated value-adding activities that produce particular raw agricultural materials and transform them into particular food products that are sold to final consumers and disposed of after use, in a manner that is profitable throughout, has broad-based benefits for society, and does not permanently deplete natural resources. The ultimate objective of sustainable food value chain is to contribute significantly to a broad-based improvement in the welfare of a society, for both the current and future generations. The purpose of this study was to introduce the framework of sustainable food value chain and to explain the goals set for sustainable value chain in three dimensions: economic, social and environmental. Essentially, the some sample initiatives made in the world within the scope of the sustainable food value chain were discussed in the study and some suggestions were put forward.

Keywords

sustainability,value-chain,food,initiatives

Kaynakça

Anonim 2013. Anadolu Efes Sürdürülebilirlik Raporu. (http://www.anadoluefes.com.tr/content/uploads/AEFESSurdurulebilirlikRaporu2013.pdf).(Erişim tarihi: 28.08.2018)
Anonim 2017a. Unilever Sürdürülebilir Yaşam Planı, Türkiye İlerleme Raporu.https://www.unilever.com .tr/Images/turkiye-uslp-rapor-2017_tcm1316-5238 54_tr.pdf. (Erişim tarihi. 08.12.2018)
Anonim 2017b. Türkiye Sürdürülebilirlik Dosyası. https://www.pepsico.com.tr/media/pdf/Sustainability_Report.pdf. (Erişim tarihi: 08.12.2018).
Anonim 2018a. Sustainable Sourcing of Palm Oil. http://supply-chain.unglobalcompact.org/site/article /120. (Erişim tarihi: 28.08.2018).
Anonim 2018b. Tetra Pak: Forestry Guideline. http://supply-chain.unglobalcompact.org/site/article/ 84. (Erişim tarihi: 28.08.2018).
Anonim 2018c. Restaurantes Toks: Integrating Poor Communities Into The Companies Value Chain. http://supply-chain.unglobalcompact.org/site/ article/76. (Erişim tarihi: 28.08.2018).
FAO 2018. Sustainable Food Value Chains Knowledge Platform.http://www.fao.org/sustainable-food-value -chains/what-is-it/en/. (Erişim tarihi: 29.08.2018).
Fearne A, Martinez MG, Dent B 2012. Dimensions of Sustainable Value Chains: Implications for Value Chain Analysis, Supply Chain Management: An International Journal, 17 (6): 575-581.

Kelly S, Ilie E 2017. Inclusive and Coordinated Approaches for Sustainable Food Value Chains: Lessons and examples from the field. FAO, http://www.unece.org/fileadmin/DAM/trade/agr/meetings/wp.07/2017/4_SKelly_FAO.pdf. (Erişim tarihi: 29.08.2018).
Lentink A, Senders A, Safa A, Franchi V, Lambert S, Laub R 2016. FAO’s Approach to Gender Sensitive and Sustainable Food Value Chains. Sustainable Value Chains for Sustainable Food Systems (edited by Meybeck, A. and Redfern, S.), A workshop of the FAO/UNEP Programme on Sustainable Food Systems, Rome, 8-9 June, 117-127.
Monastyrnaya E, Le Bris GY, Yannou B, Petit G 2017. A Template for Sustainable Food Value Chains. International Food and Agribusiness Management Review, 20 (4): 461-475.
Neven D 2014. Developing Sustainable Food Value Chains-Guiding Principles. FAO, E-ISBN 978-92-5-108482-3, Rome, 89p.
Punjabi M 2015. The Potato Supply Chain to PepsiCo’s Frito Lay, India. Food and Agriculture Organization of the United Nations (FAO). P:1-13.
Soosay C, Fearne A, Dent B 2018. Sustainable Value Chain Analysis - A Case Study of Oxford Landing From “Vine To Dine”. Supply Chain Management: An International Journal, 17 (1): 68-77.
Swisher M, Ruiz-Menjivar J, Koenig R 2017. Value Chains in Renewable and Sustainable Food Systems. Renewable Agriculture and Food Systems, 33 (1): 1-5.
Ta, NV, Tam PT 2017. Assessing Factors Affecting Sustainable Food Value Chain Development: A Case of the Agricultural Sector in Dong Nai Province. Social Science Learning Education Journal, 2: 1-10.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Derleme

Yazarlar

Hakan Adanacıoğlu ^*
0000-0002-8439-8524
Türkiye

Gamze Saner
0000-0002-2897-9543
Türkiye

Hasan Burak Ağır
0000-0003-4275-9819
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2018

Gönderilme Tarihi

20 Ekim 2018

Kabul Tarihi

2 Ocak 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2018 Cilt: 21

DOI

https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.472847

IZ

https://izlik.org/JA47EH54TA

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Adanacıoğlu, H., Saner, G., & Ağır, H. B. (2018). Sürdürülebilir Gıda Değer Zinciri Yaklaşımı. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi, 21, 221-226. https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.472847