Osmaniye ili Nar Bahçeleri'nde Ceratitis capitata (Wiedemann) (Diptera: Tephritidae)’nin Mevsimsel Popülasyon Dalgalanmaları ve Zarar oranları

Nihat Demirel; Murat Çardak

doi:10.18016/ksutarimdoga.vi.744349

TR EN

Osmaniye ili Nar Bahçeleri'nde Ceratitis capitata (Wiedemann) (Diptera: Tephritidae)’nin Mevsimsel Popülasyon Dalgalanmaları ve Zarar oranları

Öz

Akdeniz meyve sineği (AMS), Ceratitis capitata (Wiedemann) (Diptera: Tephritidae), ülkemizde narın önemli bir zararlısıdır. Çalışma 2012-2013 yıllarında Osmaniye ilinde bulunan nar bahçelerinde Akdeniz meyve sineğinin mevsimsel popülasyon dalgalanmaları ve zarar oranının belirlenmesi için yapılmıştır. Çalışma Econex sarı tuzak + feromon (% 95 trimedlure) ve DDVP kullanılarak birinci yılda (11 Ağustos-21 Aralık) Hicaz çeşidi bulunan dört nar bahçesinde, ikinci yılda (11 Ağustos-30 Kasım) Hicaz çeşitleri bulunan dört nar bahçesinde yapılmıştır. Feromon tuzakları haftalık olarak kontrol edilmiş ve yakalanan erginler sayılmış ve temizlenmiştir. Hasat zamanı feromon tuzaklarının kurulduğu nar ağacı hariç, her bahçeden rastgele seçilen 300 meyve kontrol edilerek vuruklu nar meyvesi sayısı kaydedilmiştir. 2012 yılında yanlızca iki bahçede AMS ergini belirlenmiş olup en fazla ergin 26 Ekim’de yakalanmış, bunu 9-23 Kasım, 15 Eylül tarihleri takip etmiştir. Yüzdesel olarak en fazla ergin kasım (45.8) ayında yakalanmış olup, bunu eylül (23.8), ekim (20.8), ağustos (8.3) ve aralık (1.19) ayları takip etmiştir. 2013 yılında bütün bahçelerde AMS ergini belirlenmiş olup en fazla ergin 10 Kasım’da yakalanmış, bunu 3 Kasım ve 13 Ekim tarihleri takip etmiştir. Yüzdesel olarak en fazla ergin kasım (35.40) ayında yakalanmış, bunu eylül (32.85), ekim (28.83) ve ağustos (2.92) ayları takip etmiştir. 2012 yılında yüzdesel olarak AMS’nin en fazla zararı Bahçe II (7.33)’de gözlenmiş, bunu Bahçe I (5.66) takip etmiştir. 2013 yılında yüzdesel olarak AMS’nin en fazla zararı Bahçe I (10.33)’de gözlenmiş, bunu Bahçe IV (10.0), Bahçe III (6.66) ve Bahçe II (5.66) takip etmiştir.

Anahtar Kelimeler

Seasonal Population Fluctuations and Damage Rates of Ceratitis capitata (Wiedemann) (Diptera: Tephritidae) on Pomegranate Orchards in Osmaniye Province

Abstract

The Mediterranean fruit fly (Medfly), Ceratitis capitata (Wiedemann) (Diptera: Tephritidae), is one of the important pests of pomegranate in Turkey. The studies were conducted in 2012-2013 to determine seasonal population fluctuations and damage rates of medfly at pomegranate orchards in Osmaniye province. The study was carried out using the Econex yellow traps and pheromones (%95 trimedlure) and DDVP at four different pomegranate orchards in 2012 (11 August to 21 December), and at four different pomegranate orchards in 2013 (11 August to 30 November) all of which were ‘Hicaz’ variety. The pheromone traps were weekly checked and captured medfly adults were counted and then cleaned. During the harvest time, except from pheromone trap hanging tree, 300 pomegranate fruits were randomly selected to evaluate the number of the damaged fruits in the each orchard. In 2012, the medfly adults caught by traps at two orchards and the highest number of them was recorded on 26 October, followed on 09-23 November and 15 September. The largest percentages of medfly was observed in November (45.8), followed September (23.8), October (20.8), August (8.3) and December (1.19). In 2013, the medfly adults caught by traps at all orchards and the highest number of them was recorded on 10 November, followed on 3 November and 13 October. The largest percentages of medfly was observed in November (35.4), followed September (32.85), October (28.83) and August (2.92). In 2012, the highest percentages of damage rates was observed at orchard II (7.33), followed orchard I (5.66). In 2013, the highest percentages of damage rates was observed at orchard I (10.33)

Keywords

Destekleyen Kurum

University of Hatay Mustafa Kemal of Scientific Research Projects

Proje Numarası

project number: 9485

Teşekkür

This project was supported by Univertity of Mustafa Kemal of Scientific Research Projects

Kaynakça

Christenson LD, Foote RH 1960. Biology of fruit flies. Annual Review of Entomol. 5: 171-192.
Çalıklı Ş 2015. Akdeniz Meyve Sineği, Ceratitis capitata (Wiedemann) (Diptera: Tephritidae)’nin mücadelesinde farklı cezbedicilerin kullanılması. Mustafa Kemal Üniversitesi. Fen Bilimleri Enstitüsü. Yüksek Lisans Tezi. Hatay, 65 pp.
Demirel N 2014. Akdeniz Meyve Sineği, Ceratitis capitata (Wiedemann) Diptera: Tephritidae)’nin Populasyon Yoğunluğu ve Zarar Oranının Farklı Çeşitteki Nar Bahçelerinde Belirlenmesi. Türkiye V. Bitki Koruma Kong., 3-5 Şubat 2014, Antalya.
Demirel, N 2016. Population density and damage ratios of Mediterranean fruit fly Ceratitis capitata Wiedemann Diptera Tephritidae on pomegranate orchards in Turkey. Entomology and Applied ScienceLetters. 3: 1-7.
Demirel N 2019a. Trapping genders of Ceratitis capitata (Diptera: Tephritidae) and other Dipteran with various attractants on pomegranate fruits in Turkey. Fresenius Environmental Bulletin. 28: 2937-2941.
Demirel N 2019b. Efficacy of various attractants to Mediterranean fruit fly, Ceratitis capitata (Wiedemann) (Diptera: Tephritidae) on persimmon fruits in Turkey. Fresenius Environmental Bulletin. 28: 5390-5397.
Demirel, N, Akyol E 2017. Evaluation of mass trapping for control of Mediterranean fruit fly, Ceratitis capitata (Wiedemann) (Diptera: Tephritidae) in Satsuma mandarin in Hatay province of Turkey. International Journal of Environmental Agriculture Research. 3: 32-37.
Demirel, N, Yıldırım AE, Kılıç, G 2018. Effectiveness of various attractants for Mediterranean fruit fly, Ceratitis capitata (Wiedemann) (Diptera: Tephritidae) on pomegranate fruits in Turkey. Fresenius Environmental Bulletin. 27: 3191-3198.

Fimiani P 1989. Pest status; Mediterranean region. In: Robinson AS, Hooper G, eds. Fruit Flies; Their Biology, Natural Enemies and Control. World Crop Pests, 3(A):37-50. Amsterdam, Netherlands: Elsevier.
IAEA 2003. Trapping guidelines for area-wide fruit fly programmes. Insect Pest Control Section, International Atomic Energy Agency, Vienna, Austria.
Kasap A, Aslan MM 2016. The Monitoring the Population and Detection of the Loss Ratio of the Mediterranean Fruit fly (Ceratitis capitata Wied.) (Diptera: Tephritidae) By Pheromone Traps in Pomegranate and Persimmon Varieties. KSU J. Nat. Sci., 19:43-50.
Kılıç G, Demirel N 2018. A population fluctuation and damage rates of Ceratitis capitata Wied.) (Diptera: Tephritidae) on persimmon fruits in Turkey. Fresenius Environmental Bulletin. 27: 5072-5077.
Leonhardt BA, Cunningham RT, Rice RE, Harte EM, Hendrichs J 1989. Design, effectiveness, and performance criteria of dispenser formulations of trimedlure, an attractant of the Mediterranean fruit fly (Diptera: Tephritidae). J.Econ. Entomol. 82: 860-867.
Liquido NJ, Shinoda LA, Cunningham RT 1991. Host Plants of the Mediterranean Fruit Fly (Diptera Tephritidae): An annotated world review. Misc. Publ. Entomol. Soc. Am. 77:1–52.
Morton J 1987. Pomegranate. p. 352–355. In: Fruits of warm climates. Julia F. Morton, FL. Miami. Niccoli A, Sacchetti P, Lupi E 1991. Observations on the capture of Ceratitis capitata in peach orchards in Tuscany. Redia. 74: 641-658.
Warthen JD, Cunningham RT, Leonhardt BA, Cook JM, Avery JW, Harte EM 1997. Improved controlled-release formulations for a new trap design for male Mediterranean fruit flies the C&C trap. J. Chem. Ecol. 23:1471–1486.
White IM, Elson-Harris, MM 1994. Fruit Flies of Economic Significance. Their Identification and Bionomics. Wallingford, UK, CAB International, 601 pp
Yıldırım EM, Başpınar H 2011. Aydın ili nar bahçelerinde saptanan zararlı ve predatör türler, yayılışı, zararlı türlerden önemlilerinin popülasyon değişimi ve zararı. Türk. entomol. Bült. 1: 169-179

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ziraat, Veterinerlik ve Gıda Bilimleri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Nihat Demirel ^*
0000-0002-3631-2458
Türkiye

Murat Çardak
0000-0002-4740-4542
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

28 Şubat 2021

Gönderilme Tarihi

28 Mayıs 2020

Kabul Tarihi

9 Temmuz 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 24 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.744349

IZ

https://izlik.org/JA99MP54DN

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Demirel, N., & Çardak, M. (2021). Osmaniye ili Nar Bahçeleri’nde Ceratitis capitata (Wiedemann) (Diptera: Tephritidae)’nin Mevsimsel Popülasyon Dalgalanmaları ve Zarar oranları. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi, 24(1), 171-176. https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.744349