Yazarlar İçin Üretken Yapay Zeka Politikaları
KSÜ Tarım ve Doğa Dergisi, sorumlu bir şekilde kullanıldığında yapay zeka araçlarının araştırmacıların verimli çalışmasına, kritik içgörülere hızla ulaşmasına ve daha iyi sonuçlar elde etmesine yardımcı olma potansiyelini kabul etmektedir.
Yapay zekâ ajanları ve derin araştırma araçları da dâhil olmak üzere bu araçlar, araştırmacılara karmaşık literatürü sentezleme, bir alan veya araştırma sorusuna genel bir bakış sağlama, araştırma boşluklarını belirleme, fikir üretme ve içerik organizasyonu, dil ve okunabilirliğin iyileştirilmesi gibi görevler için özel destek sağlama konusunda giderek daha fazla yardımcı olmaktadır. KSÜ Tarım ve Doğa Dergisi için bir makale hazırlayan yazarlar, bu görevlerde kendilerine destek olması için yapay zekâ araçlarını kullanabilirler. Bununla birlikte, bu araçlar asla insan eleştirel düşünme, uzmanlık ve değerlendirmesinin yerini almamalıdır.
Yapay zekâ araçları her zaman insan gözetimi ve kontrolü altında kullanılmalıdır. Sonuç olarak, yazarlar çalışmalarının içeriğinden sorumludur. Bu sorumluluk şunları kapsar:
- Yapay zekâ tarafından üretilen tüm çıktıların doğruluğunu, kapsamlılığını ve tarafsızlığını dikkatlice gözden geçirmek ve doğrulamak (yapay zekâ tarafından üretilen referanslar yanlış veya uydurma olabileceğinden, kaynakları kontrol etmek de dâhil).
- Yazarın özgün ve orijinal katkısını temsil etmesini ve kendi analizini, yorumunu, içgörülerini ve fikirlerini yansıtmasını sağlamak için tüm materyali titizlikle düzenlemek ve uyarlamak.
- Yapay zekâ tabanlı veya diğer araçların veya kaynakların kullanımının okuyuculara açık ve şeffaf bir şekilde belirtilmesini sağlamak; yapay zekâ araçlarının kullanımı için gönderim sırasında bir açıklama beyanı talep ediyoruz.
- Kullanılan yapay zeka araçlarının şart ve koşullarını kontrol ederek, makale taslağının veri gizliliğini, fikri mülkiyeti ve diğer hakları koruyacak şekilde geliştirilmesini sağlamak.
Yapay Zeka Araçlarının Sorumlu Kullanımı
Yazarlar, yayınlanmamış makaleleri de dâhil olmak üzere verilerinin ve girdilerinin gizliliğinin ve mahremiyetinin korunmasını sağlamak için kullandıkları herhangi bir yapay zeka aracının şartlarını ve koşullarını kontrol etmelidir. Özellikle kişisel olarak tanımlanabilir veriler konusunda dikkatli olunmalıdır. Yazarlar, gerçek hataları ve olası önyargıları kontrol etmelidir.
Yazarlar, kullanmak istedikleri herhangi bir yapay zekâ aracının şart ve koşullarını da kontrol etmeli ve yalnızca kendilerine hizmet sunmak için materyallerini kullanma hakkını yapay zekâ aracına verdiklerinden ve yapay zekâ aracına girdikleri materyaller üzerinde başka hiçbir hak (sınırlama olmaksızın, yapay zekâ aracını bu materyaller üzerinde eğitme hakkı da dâhil olmak üzere) vermediklerinden emin olmalıdırlar. Ayrıca, yapay zekâ aracının, ilgili makalenin daha sonraki yayınını kısıtlayabilecek şekilde, yapay zekâ aracından elde edilen çıktıların kullanımına kısıtlamalar getirmediğinden de emin olmalıdırlar.
Yazarlar, makale hazırlığı için kullanılan yapay zeka araçlarını, makale gönderimi sırasında makalelerine eklenen ayrı bir yapay zeka beyanı metninde belirtmelidirler. Bu beyan, şeffaflığı sağlamak amacıyla yayınlanan makalede yer alacaktır. Yazarlar, kullanılan yapay zeka aracının adı, kullanım amacı ve denetim kapsamı da dâhil olmak üzere yapay zeka kullanımını belgelemelidirler. Yapay zeka araçlarının kullanımının beyan edilmesi, yazarlar, okuyucular, hakemler, editörler ve katkıda bulunanlar arasında şeffaflığı ve güveni destekler ve ilgili yapay zeka aracının kullanım şartlarına uyumu kolaylaştırır.
ØTemel dilbilgisi, yazım ve noktalama kontrolleri için bir beyan gerekmez. Ancak, bir yapay zeka aracı cümle yapısında veya metnin bir bölümünün organizasyonunda önemli değişiklikler yaptığında, bu durum açıklanmalıdır.
ØAyrıca, yazarların, özel engellilikle ilgili yardımcı teknolojilerde kullanılan yapay zeka araçlarının veya özelliklerinin kullanımını açıklama zorunluluğu yoktur; bu kullanım yalnızca erişilebilirlik amacıyla yapılmışsa geçerlidir.
Yapay zekâ araçları makale hazırlığı yerine araştırma sürecinin bir parçası olarak kullanılıyorsa, bu kullanım Yöntemler bölümünde ayrıntılı olarak açıklanmalıdır.
Yazarların beyanlarında aşağıdaki formatı kullanmaları önerilir:
Bölüm başlığı: Makale hazırlama sürecinde üretken yapay zeka ve yapay zeka destekli teknolojilerin bildirilmesi
Açıklama: Bu çalışmanın hazırlanması sırasında yazar(lar) [………………….] amacıyla [……………………] isimli yapay zeka uygulamasını kullanmıştır. Bu araç/hizmeti kullandıktan sonra, yazar(lar) içeriği gerektiği gibi gözden geçirmiş ve düzenlemiş olup, yayınlanan makalenin içeriğinden tamamen sorumludur(lar).
Yazarlık
Yazarlar, yapay zeka araçlarını yazar veya ortak yazar olarak listelememeli veya yapay zeka araçlarını yazar olarak göstermemelidir. Yazarlık, yalnızca insanlara atfedilebilecek ve insanlar tarafından yerine getirilebilecek sorumlulukları ve görevleri ima eder. Her (ortak) yazar, çalışmanın herhangi bir bölümünün doğruluğu veya bütünlüğü ile ilgili soruların uygun şekilde araştırılmasını ve çözülmesini sağlamaktan sorumludur ve yazarlık, çalışmanın son sürümünü onaylama ve gönderilmesini kabul etme yeteneğini gerektirir. Yazarlar ayrıca, çalışmanın özgün olduğundan ve daha önce yayınlanmadığından, belirtilen yazarların yazarlık kriterlerini karşıladığından ve çalışmanın üçüncü taraf haklarını ihlal etmediğinden emin olmaktan sorumludur ve göndermeden önce KSÜ Tarım ve Doğa Dergisi'nin Yayıncılık Etiği politikasına aşina olmalıdırlar.
Şekillerde, Görüntülerde ve Sanat Eserlerinde Üretken Yapay Zeka ve Yapay Zeka Destekli Araçların Kullanımı
Şekil, resim ve sanat eseri oluşturmak için yapay zeka araçlarının kullanımı yalnızca belirli koşullar altında izinlidir.
Görseller genel olarak üç kategoriye ayrılır ve yapay zeka araçlarının kullanımına ilişkin izin verilen hususlar, aşağıda açıklandığı gibi, bu kategorilerin her biri için farklılık gösterir.
(1) Açıklayıcı Görüntüler
Açıklayıcı görseller, kavramları, süreçleri veya ilişkileri gösterir (örneğin, akış şemaları, karar ağaçları, zaman çizelgeleri veya şematik kavramsal çizimler).
Yazarlar, yayın için akış şemaları, karar ağaçları, zaman çizelgeleri, şematik kavramsal çizimler veya deneysel iş akışı diyagramları gibi belirli türdeki açıklayıcı görsellerin oluşturulmasını desteklemek amacıyla yapay zeka araçlarından yararlanabilirler.
Bu amaçla yapay zeka araçları kullanıldığında, "Yazarlık" bölümünde açıklanan sorumlu kullanım, insan gözetimi, şeffaflık, açıklama ve yazarlık ilkeleri geçerlidir.
Her bir görselin alt yazısında (kullanılan araç, sürüm ve kullanım şekli de dâhil olmak üzere) ve makaledeki genel yapay zeka açıklama bölümünde yapay zeka araçlarının kullanımı belirtilmelidir.
(2) Araştırma ve Veri Görüntüleri
Araştırma ve veri görselleri, araştırma verilerini veya sonuçlarını sunar. Bunlar şunları içerir: (a) analitik, hesaplamalı veya istatistiksel iş akışları aracılığıyla temel veri kümelerinden oluşturulan veri görselleştirmeleri (örneğin grafikler, tablolar, diyagramlar veya ısı haritaları) ve (b) birincil gözlemlenen veya deneysel verileri temsil eden birincil araştırma görselleri (örneğin mikroskopi, histoloji, western blot, radyoloji taramaları veya hasta görüntüleri).
2a) Veri Görselleştirmeleri
Veri görselleştirmeleri, analitik, hesaplamalı veya istatistiksel iş akışları aracılığıyla temel veri kümelerinden elde edilen sonuçları sunar (örneğin, grafikler, çizelgeler, diyagramlar veya ısı haritaları).
Yapay zekâ araçları, sonuçları uydurmak, temel verileri icat etmek veya değiştirmek ya da araştırmada kullanılan temel verilerden ve yöntemlerden doğru şekilde türetilmemiş rakamlar üretmek için kullanılmamalıdır.
Yapay zekâ araçları, yalnızca görsel çıktının doğrudan temel verilerden türetildiği durumlarda veri görselleştirmelerinin oluşturulmasını desteklemek için kullanılabilir. Bu tür görselleştirmeler, Yöntemler bölümünde açıkça belirtilen, tekrarlanabilir analitik, hesaplamalı veya istatistiksel yöntemlerle oluşturulmalıdır. Veri görselleştirmelerinin oluşturulmasında yapay zekâ araçları kullanıldığında, yazarlar Yöntemler bölümünde modelin veya aracın adını, kullanılan sürümü ve geliştiriciyi veya üreticiyi belirtmelidir. Yazarlar, yapay zekâ araçlarının kullanım politikalarına uymalı ve gerektiğinde uygun atıfta bulunmalıdır. Yazarlardan, editör değerlendirmesi için yapay zekâ kullanımlarına ilişkin belgeler ve orijinal, işlenmemiş görüntüler sağlamaları istenebilir.
2b) Birincil Araştırma Görüntüleri
Birincil araştırma görüntüleri, birincil gözlemlenen veya deneysel verileri temsil eder (mikroskopi, histoloji, western blot, radyoloji taramaları veya hasta görüntüleri gibi).
Yapay zekâ araçları, araştırmada doğrudan elde edilmemiş, birincil gözlemlenen veya deneysel verileri temsil eden görüntüleri oluşturmak veya değiştirmek için kullanılmamalıdır. Bu, yalnızca yerleşik görüntü işleme yazılımları kullanılarak yapılması gereken parlaklık, kontrast veya renk dengesi ayarlamalarını içerir.
Araştırma Yöntemlerinde Yapay Zeka Araçlarının Kullanımı
Bu politika, yapay zeka araçlarının resmi araştırma tasarımında veya araştırma yöntemlerinde (örneğin, temel araştırma verilerinin toplanması ve/veya yorumlanması için kullanılan yapay zeka destekli görüntüleme yaklaşımları veya hasta verilerine dayalı klinik sonuçların tahmine dayalı modellenmesi gibi) kullanımını engellemez. Yapay zeka araçlarının kullanımı araştırma tasarımının veya araştırma yöntemlerinin bir parçası olduğunda, araçların kullanımı Yöntemler bölümünde tekrarlanabilir bir şekilde açıklanmalıdır. Bu, modelin veya aracın adını, kullanılan sürümü ve varsa geliştiriciyi veya üreticiyi içermelidir. Yazarlar, araçların kullanım politikalarına uymalı ve gerektiğinde uygun atıfta bulunmalıdır.
(3) Grafik Özetler ve Kapak Resmi
Grafik özetler ve kapak resimleri, makalenin bilimsel içeriğinin bir parçası olmaktan ziyade, makaleyi görsel olarak özetlemek veya temsil etmek amacıyla oluşturulur.
Genel amaçlı üretken yapay zeka görüntü araçları, grafik özetler oluşturmak için kullanılmamalıdır. Grafik özetler genellikle birden fazla grafik öğeyi, simgeyi ve tasarım bileşenini birleştiren karmaşık görsel özetlerdir.
Yazarların grafik özetler hazırlarken özel bilimsel görselleştirme araçlarını kullanmaları teşvik edilmektedir. Özel görselleştirme araçları, telif hakkı ve fikri mülkiyetin sorumlu kullanımını destekleyen iyi tanımlanmış lisanslama koşulları sunmaktadır.
Yazarlar, yapay zeka tarafından oluşturulan kapak tasarımını göndermeden önce dergi editöründen ve yayıncısından önceden izin almalıdır. Yazarlar ayrıca, kullanılan tüm üçüncü taraf materyaller için gerekli tüm izinlerin alındığını göstermeli ve uygun içerik atıfının sağlandığından emin olmalıdır.
Yazarın Sorumlulukları
Yazarlar, yayın için gönderilen tüm görsellerin doğruluğunu ve özgünlüğünü sağlamaktan sorumludur. Bu, sunulan kavramların doğru olduğunu ve tüm görsellerin yazarın kendi çalışmasını ve fikirlerini yansıttığını doğrulamayı içerir. Görseller mevcut sanat eserlerine veya grafiklere dayanıyorsa, uygun atıf sağlanmalı ve gönderimden önce ilgili hak sahibinden izin alınmalıdır. Mevcut telif hakkıyla korunan görselleri, gerçek kişileri veya başkalarının tanımlanabilir ürünlerini veya markalarını kopyalayan veya bunlara atıfta bulunan görseller oluşturulmamalıdır; ayrıca bir bireyin sesine benzer herhangi bir görsel de kullanılmamalıdır.
Dergi Hakem Değerlendirme Sürecinde Üretken Yapay Zeka ve Yapay Zeka Destekli Teknolojilerin Kullanımı
Hakem değerlendirmesi bilimsel ekosistemin kalbinde yer alır ve KSÜ Tarım ve Doğa Dergisi bu süreçte en yüksek dürüstlük standartlarını korur (bkz. Hakemlerin Görevleri). Bir araştırmacı başka bir araştırmacının makalesini incelemeye davet edildiğinde, bu belge gizli bir belge olarak ele alınmalıdır.
Hakemler, gönderilen makaleyi veya makalenin herhangi bir bölümünü yapay zeka aracına yüklememelidir; çünkü bu, yazarların gizlilik ve mülkiyet haklarını ihlal edebilir ve makale kişisel olarak tanımlanabilir bilgiler içeriyorsa, veri gizliliği haklarını da ihlal edebilir.
Hakemler, değerlendirdikleri makalelerin bilimsel değerlendirmesinden ve yargısından sorumludur. Yapay zeka araçları, hakemlerin eleştirel düşünme veya bağımsız değerlendirme yeteneklerinin yerini alamaz; zira teknolojinin yanlış, eksik veya taraflı sonuçlar üretme riski vardır. Hakemler, değerlendirme raporlarının içeriğinden tamamen sorumlu ve hesap verebilir konumdadır.
Yapay zeka araçları yalnızca destekleyici bir kapasitede kullanılabilir; örneğin, bir inceleme raporunun dilini ve yapısını iyileştirmek veya arka plan literatür taramasına yardımcı olmak için, gizlilik korunmalı ve insan kontrolü ve gözetimi sağlanmalıdır.
Ayrıca, değerlendiriciler değerlendirme sürecinde yalnızca aşağıda açıklandığı gibi özel yapay zeka araçlarını kullanılabilir:
ØDeğerlendiriciler, kullanılan araç ve kullanım amacı da dâhil olmak üzere, yapay zeka kullanımını değerlendirme raporlarında belirtmelidir. Yazım ve dilbilgisi için yapılan temel kontrollerin belirtilmesine gerek yoktur.
Önerilen bilgilendirme beyanı:
Bu raporun hazırlanması sırasında, [………………………..] amacıyla [……………………] isimli yapay zeka uygulamasını kullandım. Bu araç/hizmeti kullandıktan sonra, içeriği gerektiği gibi gözden geçirdim ve düzenledim ve içeriğinden tamamen sorumluyum.
Özel Yapay Zeka Aracı Nedir?
"Özel" yapay zeka aracı, ona gönderilen içeriği saklamayan, yeniden kullanmayan, paylaşmayan bir yapay zeka aracı sürümüdür. Bu durum, araca herhangi bir içerik yapıştırıldığında veya yüklendiğinde, bu içeriğin hizmeti sağlamak için gerekli olanın ötesinde saklanmaması ve yapay zeka modelini eğitmek veya geliştirmek için kullanılmaması veya herhangi bir üçüncü tarafla paylaşılmaması gerektiği anlamına gelir.
Herhangi bir yapay zeka aracını kullanmadan önce aşağıdakilerin doğrulanması gerekir:
Ø Gizlilik politikası ve hizmet şartları okunmalıdır. Özellikle veri saklama ve model eğitimi ile ilgili ifadelere dikkat edilmelidir. Özel bir araç, kullanıcı girdilerinin hizmeti sağlamak için gerekli olanın ötesinde saklanmadığını ve eğitim için kullanılmadığını açıkça belirtir. Ayrıca, kullanıcılar kullandıkları aracın yayınlama için gerekli hakları sağladığından emin olmalıdır.
Ø Ücretsiz araçlar yerine ücretli veya kurumsal sürümleri tercih edilmelidir. Kullanımı ücretsiz olan birçok yapay zeka aracı varsayılan olarak gizli değildir. Hakemlerin bağlı olduğu kurumun bir aracın kurumsal sürümünü veya yerel olarak barındırılan bir modelini sunup sunmadığının kontrol edilmesi önerilir. Kurumsal sürümler veya yerel olarak barındırılan modellerin gizlilik koruması içerme olasılığı daha yüksektir, ancak bu garanti edilmez ve yine de doğrulanmalıdır.
